KAMU HARCAMALARI VE GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SINANMASI: TÜRKİYE-AVRUPA BİRLİĞİ (AB) ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

Bu çalışma, 1995-2023 döneminde AB-27, AB-19 ve AB-13 TR ülkeleri için kamu harcamaları ve gelirleri arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Araştırma, teorik olarak öne sürülen vergi-harcama, harcama vergi, mali senkronizasyon ve kurumsal ayrılık hipotezlerinin geçerliliğini test etmeyi ve bu hipotezlerin ülke grupları arasında farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yapılan ampirik testler, incelenen dönem boyunca AB-13 ve TR, AB-19 ve TR ile AB-27 ve TR grupları arasında yatay kesit bağımlılığı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, II. nesil birim kök testlerinden olan CIPS testleri uygulanmış ve serilerin I(1) durumda olduğu saptanmıştır. Durağanlık için fark işlemi uygulamış, serilerdeki birim kökün ortadan kalktığı tespit edilmiştir. Dumitrescu-Hurlin nedensellik testi sonuçları, tüm ülke gruplarında kamu gelirlerinden harcamalara doğru bir ilişki olduğunu ancak kamu harcamalarının kamu gelirlerine neden olmadığını göstermiştir. Friedman\\\'ın vergi-harcama hipotezinin desteklendiği bu sonuçlar GMM tahmincileri ile daha detaylı incelenmiştir. AB-13 ve TR için yapılan analizler, harcamalar ve gelirler arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. AB-19 ve TR için yapılan testlerde logexp\\\'nin cari dönemde %0.203, logrev\\\'in ise %0.450 artışa neden olduğu belirlenmiştir. AB-27 ve TR için yapılan analizlerde de pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu bağlamda, logexp\\\'nin %1’lik artışının cari dönemde %0.644, logrev\\\'in %1’lik artışının ise logexp\\\'yi %0.512 artırdığı görülmüştür. Sonuç olarak kamu gelirlerinin harcamalara neden olduğu ancak ülke grupları arasında farklılaşma olmadığı belirlenmiştir.