ZİYA GÖKALP VE YUSUF AKÇURA IŞIĞINDA TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİN PSİKOLOJİK TAHAYYÜLÜ

Authors : Özlem Özdeşim Subay, İbrahim Halil Atakişi

Pages : 827-849

Doi:10.18493/kmusekad.1539508

View : 121 | Download : 80

Publication Date : 2025-08-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bireyin kişisel kimliğinin yanında büyük grup kimliğine sahip olması, grup aidiyetini geliştirmesi bireyin davranışları üzerinde etkili olmaktadır. Alan yazınında büyük grup kimliklerinden biri olan milleti, grup aidiyetini, milli bilinci ve milliyetçiliği politik psikolojisi perspektifinden inceleyen birçok yaklaşım bulunmaktadır. Günümüzde benimsenen görüş Osmanlı milliyetçiliği idealinin yerini, bu idealist görüşü elimine eden Türk milliyetçiliği fikrinin aldığıdır. Türk milliyetçiliği Osmanlı milliyetçiliğinin gölgesinde ve ona karşı gelişmiştir. Bu çalışma Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura’nın öncülüğünde ortaya çıkan Türk milliyetçiliği düşüncesinin psikolojik unsurlarını politik psikolojisi perspektifinden açıklama gayretindedir. Gökalp son kertede kültüre dayalı bir Türk milli bilincinin oluşmasına katkı sağlarken, Akçura ırkî özelliklerin öncülüğünde etnisite temelli bir Türk milliyetçiliği tasavvur etmiştir. Bu çalışmanın elde ettiği sonuca göre, her iki düşünür de sosyal kimlik kuramına uygun bir milli kimlik oluşturma yolunu tercih etmiş, Gökalp psikanalitik kurama, Akçura ise sosyal baskınlık ve biyopolitik kuramlara yakın bir şekilde milli kimlik bilincini şekillendirmiştir.
Keywords : Politik Psikoloji, Milliyetçilik, Türk milliyetçiliği, Ziya Gökalp, Yusuf Akçura

ORIGINAL ARTICLE URL