HAVAYOLU ŞİRKETLERİ YÖNETİMİNDE HAT MALİYETİ HESAPLAMA, GİDER ORANLARININ DAĞILIMI VE BİR FİYATLANDIRMA ÖRNEĞİ

Bu çalışmanın amacı havayolu işletmelerinin uyguladığı bazı maliyet hesaplama yöntemlerini açıklamak ve doğru fiyatlandırmayı sağlamak için doğru maliyet hesaplamaları için öneriler sunmaktır. Ayrıca havayolu işletmelerinde hat maliyeti oranlarının gösterilmesi ve bilet satış ve pazarlama örnekleri üzerinden promosyon uygulamasının açıklanması da konunun daha iyi anlaşılmasına destek olacaktır. Ayrıca çalışmanın bir diğer amacı da uçuş hat maliyetlerinin dağılımının maliyetleri ne ölçüde etkilediği ve doluluk oranlarının birim maliyetler üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Açıklanan bir diğer soru ise her yolcunun maliyetinin aynı olduğu düşüncesinin bilet satış fiyatlarında neden aynı sonuca yol açmadığıdır. Çalışmanın ilk bölümünde çoğunlukla sivil havacılıkta hizmet veren havayolu işletmelerinin kullandığı hesaplama yöntemlerinin literatür eşdeğerlerini aradık. Benzer çalışmalar da incelenerek en yaygın kullanılan yöntem olduğu tahmin edilen maliyet bazlı hat maliyeti hesaplama yöntemi ele alındı. Uygulama aşamasında bir havayolu işletmesinin en sık uçtuğu hatlardan biri örnek alınarak hat maliyeti hesaplandı. Hesaplamadan sonra bilet fiyatları belirli kar marjlarında düzenlenerek promosyonel bilet kullanımına örnek olarak sunulmuştur. Bu hesaplamalara dayanarak toplam maliyet sürücüleri belirlenmiş ve yolcu doluluk oranlarına göre karşılaştırmalar yapılmıştır. Sonuçlar yolcu sayısındaki artışların birim maliyetleri düşürdüğünü, hesaplamaların stratejik karar alma üzerindeki etkilerinin gösterildiğini ve işletmelere stratejik önerilerde bulunulduğunu göstermiştir.