Foucault’un Öteki Mekânlarından Dijital Heterotopyaya: Instagram Üzerine Bir İnceleme

Authors : Mürüvvet Çıkın

Pages : 279-296

Doi:10.56676/kiad.1648550

View : 81 | Download : 127

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, Michel Foucault’nun heterotopya kavramı çerçevesinde Instagram’ı incelemeyi amaçlamaktadır. Foucault’nun heterotopyayı “gerçek ile gerçek olmayan arasında” konumlanan bir alan olarak tanımlaması, kavramın farklı bağlamlarda yeniden yorumlanmasına olanak tanımaktadır. Sosyal medya ortamları, bireylerin hem gerçek dünyaya bağlı hem de ondan bağımsız bir şekilde toplumsal normlardan sapmalarına olanak tanır. Bu nedenle söz konusu platformlar, heterotopyanın üretildiği alanlar olarak işlev görmektedir. Çalışmada, Instagram’ın heterotopik alanlar oluşturma potansiyeline sahip olduğu öne sürülmektedir. Bu savı desteklemek amacıyla, kasıtlı örnekleme yöntemi kapsamında kriter örnekleme kullanılmış; heterotopya ilkelerini yansıttığı düşünülen belirli platform fonksiyonları ile bu ilkelerle ilişkili içerik üreten hesaplar, önceden belirlenen ölçütler doğrultusunda seçilmiştir. Bu içerikler Foucault’nun heterotopya ilkeleri temelinde analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Instagram’ın, fonksiyon ve işlevleri dahilinde, sapma alanları oluşturma, yeni işlevler üstlenme, farklı zaman ve mekânları bir arada sunma, tarihi zaman ve mekânları arşivleme, geçiş ritüellerine olanak tanıma ve kültürel mekânlar yaratarak toplumsalı yansıtma potansiyeline sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : Heterotopya, Dijital Heterotopya, Foucault, Sosyal Medya, Instagram

ORIGINAL ARTICLE URL