Türkiye’de Erken Cumhuriyet Döneminde Halkla İlişkilerin Kısa Tarihi

Authors : Zübeyde Süllü

Pages : 312-336

Doi:10.56676/kiad.1658089

View : 139 | Download : 157

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Tarihsel süreç içerisinde halkla ilişkilerin kökeni hem dünyada hem de Türkiye’de oldukça eski dönemlere dayanmaktadır. Hitit, Eti, Lidya, Frigya, Antik Yunan, Bizans, Doğu Roma, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devleti ile bu tarihsel miras üzerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti, halkla ilişkiler bağlamında zengin bir geçmişe sahiptir. Bununla birlikte, Türkiye’de modern anlamda halkla ilişkiler uygulamaları 20. yüzyıl itibarıyla başlamıştır. Cumhuriyetin ilanından önce, Millî Mücadele döneminde Anadolu Ajansı, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü, Hâkimiyet-i Milliye ve İrade-i Milliye gibi basın kuruluşları kurulmuştur. Erken Cumhuriyet döneminde ise Atatürk’ün gerçekleştirdiği söylevler, yurt içi gezileri, Ankara ve İstanbul radyolarının kurulması, Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti’nin kurulması (Türkiye’nin ilk halkla ilişkiler ajansı olarak kabul edilmektedir), İzmir İktisat Kongresi’nin düzenlenmesi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması, Latin harfleri, şapka ve kılık kıyafet kanunlarının kabul edilmesi, Karadeniz Vapuru gezici sergisi, Belediye Kanunu’nun çıkarılması ve şehirlerin halkçılık ilkesi doğrultusunda tasarlanması gibi gelişmeler halkla ilişkiler açısından değerlendirilebilecek önemli uygulamalardır. Ayrıca, Köy Enstitüleri ve Halkevleri gibi kurumların oluşturulması, tiyatro, sinema, opera ve bale gibi sanat dallarında kurumsallaşmaya gidilmesi, ekonomi alanında kongre, sergi ve fuarların düzenlenmesi, kadınlara yönelik yasal düzenlemeler ve ilk güzellik yarışmasının yapılması da bu kapsamda ele alınabilir. Bu dönemde halkla ilişkiler faaliyetlerinin temel amaçları; uluslaşma sürecini inşa etmek, modern toplumsal, ekonomik, kültürel ve siyasal bilinç oluşturmak, Cumhuriyetin temel değerlerini ve inkılapları halka benimsetmek, kurulan yeni ve çağdaş devletin dış dünyaya tanıtımını sağlamaktır. Bu çalışmada, erken Cumhuriyet dönemine ait halkla ilişkiler uygulamaları, tarihsel bağlamda tematik başlıklar altında ve betimsel analiz tekniği kullanılarak ele alınmıştır.
Keywords : Halkla İlişkiler, Erken Cumhuriyet Dönemi, Halkla İlişkiler Tarihi

ORIGINAL ARTICLE URL