Latin Amerika’da Post-neoliberalizmin Yükselişinin Venezuela’nın Enerji Güvenliği Politikalarına Etkisi: Maduro Örneği

Authors : Bayram Ali Çetinkaya, Elşan İzzetgil

Pages : 439-460

Doi:10.21180/iibfdkastamonu.1582118

View : 200 | Download : 302

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Latin Amerika ülkeleri, 1970’lerden itibaren derinleşen ekonomik krizin etkisinden kurtulabilmek için neoliberalizmi bir kurtuluş yolu olarak görmüşler ve bu doğrultuda serbest piyasa ekonomisi, deregülasyon ve özelleştirme gibi neoliberal politikaları kararlılıkla hayata geçirmişlerdir. Latin Amerika ülkeleri tarafından kararlılıkla uygulanan neoliberal politikalar, ekonomik krizi çözemediği gibi toplumsal ayaklanmalara da yol açarak neoliberalizme karşı güçlü bir muhalefetin doğmasına zemin hazırlamıştır. Latin Amerika’da solun yükselişiyle güç kazanan bu muhalefet, post-neoliberal bir dönemin başlangıcını tetiklemiştir. Çalışmanın da teorik altyapısını oluşturan post-neoliberalizm, neoliberalizme tamamen karşı bir duruş sergilemek ya da onun sonunu getirmekten ziyade devletin rolünü güçlendirmeyi, ekonomik adaleti sağlamayı ve neoliberalizmin eksik yanlarından kaynaklı sorunları gidermeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda post-neoliberalizmin özellikle devlet kavramsallaştırmasının neoliberalizmden farklı olması, Venezuela’nın enerji güvenliği politikalarına doğrudan etki etmiş ve bu durum devletin enerji sektöründeki stratejik rolünü güçlendirerek kaynakların yönetiminde daha müdahaleci bir yaklaşım benimsenmesine olanak tanımıştır. Nitekim aktivist bir devletten yana olan Hugo Chávez ve onun halefi olarak iktidara gelen Nicolas Maduro da müdahaleci bir yaklaşımla enerji politikalarını şekillendirip enerjiyi devlet kontrolü altına alırken aynı zamanda yabancı sermayeyi de ülkeden kaçırmak istememişlerdir. Venezuela liderlerinin söz konusu yaklaşımı da post-neoliberalizm ile örtüştüğünden dolayı bu çalışma, Maduro’nun enerji politikalarını post-neoliberalizm perspektifinden incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma üç ana başlıkta incelemeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda ilk bölümde Latin Amerika bölgesinde neoliberal politikaların başarısızlığı sonucunda ülkelerin yeniden devletçi politikalara geçiş süreci; ikinci bölümde neoliberalizmin eksik ve zayıf yönlerine tepki olarak ortaya çıkan post-neoliberalizm ve bunun enerji politikalarına olan yansıması; son bölümde ise Maduro’nun enerji güvenliği politikaları değerlendirilmiştir
Keywords : Enerji Güvenliği, Enerji Politikası, Latin Amerika, Post-neoliberalizm, Maduro.

ORIGINAL ARTICLE URL