Propaganda Tipolojisi: Antik Sembollerden Algoritmik Hedeflemeye

Authors : Öznur Nalçınkaya

Pages : 904-938

Doi:10.21180/iibfdkastamonu.1634126

View : 117 | Download : 261

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Propaganda, stratejik iletişimin bir türü olarak önceden tasarlanmış, duygusal ve tekrarlı iletiler aracılığıyla kamu algısını yönlendirmeyi amaçlar. Antik çağlardan bu yana iktidarın meşrulaştırılması, kitlelerin yönlendirilmesi ve ideolojilerin yayılması amacıyla kullanılmış; 20. yüzyılda kitle iletişim araçlarının yükselişiyle erişim alanını ve etkisini artırmıştır. Günümüzde ise algoritmalar, mikro hedefleme ve platformlaşmış medya ekosistemi sayesinde bireylere kişiselleştirilmiş düzeyde ulaşılabilmekte; bu durum, dezenformasyon ve sahte içeriklerin hızla yayılmasını ve doğrulamanın güçleşmesini beraberinde getirmektedir. Bu makale, “geçmişi anlamadan bugünü kavramanın güç olduğu” savından hareketle, propagandanın kavramsal çerçevesini, tarihsel kökenlerini ve dönüşümünü incelemektedir. Çalışma, anlatı odaklı tarihsel-karşılaştırmalı bir derleme niteliğindedir; birincil tarihsel örnekler ve klasik kuramsal metinler çağdaş literatürle bütünleştirilmektedir. Bulgular, dönemler arasında araçlar değişse de propagandanın çekirdek mantığının duygusal çağrı, tekrar, seçici sunum ve meşrulaştırma korunduğunu; dijital çağda ise hız, kişiselleştirme ve yayılım ölçeği bakımından niteliksel bir sıçrama yaşandığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, propaganda ile yakın kavramlar arasındaki sınırların netleştirilmesi, dönemsel bir tipoloji önerisi geliştirilmesi ve medya okuryazarlığı ile şeffaflık temelli politika önerileriyle literatüre katkı sunmaktadır.
Keywords : Propaganda, Siyasal İletişim, Dezenformasyon, Dijital Propaganda, İkna

ORIGINAL ARTICLE URL