Kentlilik Bilincinin Gelişiminde Çevresel Duyarlılığın Etkisi: İstanbul Örneği

Authors : Şerafettin Sevgili

Pages : 939-961

Doi:10.21180/iibfdkastamonu.1753952

View : 177 | Download : 186

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, İstanbul’da yaşayan bireylerin kentlilik bilinci düzeylerinin çevresel duyarlılık ile nasıl ilişkili olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada çevresel duyarlılık, duygusal ve davranışsal olmak üzere iki boyutta ele alınmış; bu boyutların kentlilik bilinci üzerindeki etkileri ayrı ayrı test edilmiştir. İstanbul’da yaşayan 440 katılımcıdan çevrim içi anket yöntemiyle elde edilen veriler, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri aracılığıyla sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşmalar açısından incelenmiş; ardından doğrusal regresyon modelleri uygulanmıştır. Bulgular, her iki çevresel duyarlılık boyutunun da kentlilik bilinci üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Duygusal çevresel duyarlılık, kentlilik bilincindeki toplam varyansın %43,9’unu açıklayarak en güçlü yordayıcı olarak belirlenmiş; davranışsal çevresel duyarlılık ise varyansın %18,5’ini açıklamıştır. Ayrıca genel çevresel duyarlılığın, kentlilik bilincinin %44,4’ünü açıklayan yüksek düzeyde bir belirleyici olduğu saptanmıştır. Sosyo-demografik değişkenler açısından, cinsiyet, eğitim düzeyi ve mahalle güvenliği algısının kentlilik bilinci ve çevresel duyarlılık üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı; yaş, gelir ve konut tipi gibi değişkenlerin etkisinin ise sınırlı kaldığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, kentlilik bilincinin gelişiminde çevreye yönelik tutumların çok boyutlu bir belirleyici olduğuna işaret etmekte; özellikle duygusal duyarlılıkların bu süreçte daha güçlü bir rol üstlendiğini göstermektedir.
Keywords : Kentlilik Bilinci, Çevresel Duyarlılık, İstanbul

ORIGINAL ARTICLE URL