ERMİTAJ’DAN TÜRKİSTAN’A TAYKAZAN’IN GERİ GETİRİLMESİ SÜRECİNDE ERKİN CÜRABEKOV’UN ROLÜ (1985–1989)

Authors : Zhakhongir Azimov

Pages : 0-0

View : 85 | Download : 83

Publication Date : 2026-02-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, Kazakistan’ın ulusal kültürel mirasının en önemli simgelerinden biri olan Taykazan’ın tarihî vatanı Türkistan şehrine geri getirilmesi sürecinde Erkin Cürabekov’un üstlendiği rol incelenmektedir. XIV. yüzyılın sonlarında, 1399 yılında (Hicrî 801) dökülen ve Hoca Ahmet Yesevi Türbesi ile yakından ilişkili olan Taykazan, yalnızca mimari bütünün bir parçası değil, aynı zamanda Türkistan’daki tasavvufî yaşamın, toplumsal dayanışmanın ve bereket anlayışının maddi sembolü olarak Kazak halkının manevi dünyasında özel bir yere sahiptir. 1935 yılında SSCB yönetiminin kararıyla bilimsel bir sergi amacıyla Leningrad’daki Devlet Ermitaj Müzesi’ne gönderilen eser, uzun yıllar boyunca tarihî ve kültürel bağlamından uzak kalmıştır. Makalede, Taykazan’ın iade sürecinin tarihî, siyasî ve kültürel arka planı analiz edilmekte; Sovyetler Birliği’nin son döneminde kültürel mirasın korunmasına yönelik girişimler ele alınmaktadır. Çalışma, arşiv belgeleri, resmî yazışmalar ve idarî kayıtların tarihsel-belgesel yöntem çerçevesinde incelenmesine dayanmaktadır. Bu bağlamda, Erkin Cürabekov’un devlet kurumlarıyla yürüttüğü müzakereler, gösterdiği girişimcilik ve sürece yaptığı katkılar değerlendirilerek Taykazan’ın geri dönüşünün ulusal kimlik, kültürel süreklilik ve tarihî hafızanın yeniden inşası açısından taşıdığı önem ortaya konmaktadır. Araştırma, geç Sovyet döneminde yerel girişimlerin kültürel miras politikalarını etkileyebilme kapasitesini göstermesi bakımından özgün bir tarihsel örnek sunmaktadır.
Keywords : Taykazan, Hoca Ahmet Yesevi, Ermitaj, Türkistan, kültürel mirasın iadesi, geç Sovyet dönemi, tarihî hafıza, Cürabekov

ORIGINAL ARTICLE URL