Geçmişten Bugüne Çeçen Bağımsızlık Hareketleri ve Bu Harekette Yer Alan Önemli Şahsiyetler

Authors : Mehmet Bilal Çimen, Uğur Kınar, Pelin Erdoğan, Mahmut Sayılgan, Hacı Koçyiğit

Pages : 2400-2416

View : 144 | Download : 204

Publication Date : 2024-01-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı geçmişten bugüne Çeçen bağımsızlık hareketlerini değerlendirmek ve bu bağımsızlık hareketinde yer alan önemli şahsiyetleri incelemektir. Çeçen bağımsızlık hareketi birçok Çeçen liderliğinde gerek Rus ordularına gerek diğer emperyalist ülkelere karşı direniş göstermiştir. Çeçen halkı Kafkas halklarıyla birlikte 1750 senesinden itibaren Rusların yönetimine ve işgal politikasına karşılık bağımsızlık mücadelesi vermiştir. Bu bağımsızlık mücadelesi 1850 ve 1990 yıllarında zirveye ulaşmıştır. Rusya’nın zor durumda olması 1996 senesinde “Hasavyurt Anlaşması” nın yapılmasına neden olmuş ve Çeçenistan devleti fiilen özgürlüğü elde etmiştir. Çeçenistan halkının fiilen özgürlüğü elde etmesinde Şeyh Mansur, Şeyh Gazi Muhammed, Şeyh Hamza ve Şeyh Şamil gibi şahsiyetlerin ciddi katkıları olmuştur. Fakat ilerleyen süreçlerde Çeçenistan devletinin fiilen özgür olması onu kargaşa ve çatışma durumlarından kurtaramamıştır. Çeçenistan hükümeti güç kaybetmesini fırsat bilen “Vahhabiler” gurubu ortaya çıkmış toplumda tehlike saçmaya başlamışlardır. Bu kargaşaya son vermek için Kadirov hükümeti, 2000’li yılların başında Rusya’nın desteğiyle tekrar asayişi sağlamıştır. Dolayısıyla Çeçen halkı tarafından Kadirov hükümetinin Rusya ile yakın ilişkisinden ve insan haklarının ihlalinden fazlaca tenkit edilirken kaostan ve savaştan yorgun düşen halk, topluma düzen ve huzur kazandırmasından ötürü “kötünün iyisi” bağlamında Kadirov hükümetini tercih ettikleri görülmüştür.
Keywords : Çeçen, Çeçenistan, Rusya, Bağımsızlık Hareketleri, Çeçen Savaşları

ORIGINAL ARTICLE URL