Lévi-Strauss’un Antropolojik Yaklaşımında Batı Medeniyeti Eleştirisi

Authors : Cahide Zeynep Şimşek

Pages : 3091-3110

Doi:10.46868/atdd.2024.809

View : 152 | Download : 184

Publication Date : 2024-11-29

Article Type : Research Paper

Abstract :20. yüzyılın önde gelen antropologlarından Claude Lévi-Strauss (1908-2009) dilbilimde kullanılmakta olan yapısalcılığı antropoloji alanına uygulamıştır. Yapısal antropoloji, insan zihninin ikili zıtlıklar kurma ve sınıflandırma gibi evrensel bir işleyiş mekanizması olduğunu ve bunun kültürel unsurlarda kendini gösterdiğini savunur. Lévi-Strauss’a göre insan topluluklarının çeşitliliğine rağmen kültürlerini oluşturan yapılar benzerdir ve bu yapılar insan zihninin bilinçdışı işleyişini yansıtmaktadır. Lévi-Strauss antropolojinin konusunu oluşturan toplulukların akrabalık, mitler, sofra adabı gibi kültürel unsurlarını evrensel yapıları bakımından incelemiştir. İnsan aklının ortak bilinçdışı yapılarını savunan Fransız antropolog, evrimci paradigmaya mesafe koyan bir antropolojik yaklaşımları takip ederek medeni ve “ilkel” insanların düşünme biçimlerini eşitlikçi bir şekilde ele almıştır. Lévi-Strauss medeni ve “ilkel” toplumların ürettikleri bilimi ve mitleri birbirine paralel bilgi kaynakları olarak değerlendirmiş, yöntem ve amaçlarındaki farklılığa dikkat çekmiştir. Yaban düşüncenin ürettiği mitler evreni bütüncül olarak anlamlandırma ve doğayla bir denge kurma amacı taşırken, Batı medeniyetinin ürettiği bilim sınırlı bir fenomeni açıklayarak adım adım adım ilerlemekte ve doğaya hükmetme amacı taşımaktadır. Antropolog Batı medeniyetinin bilimle ulaşım, iletişim, enerji, tıp ve ekonomideki insanlığa kazandırdığı gücün bir taraftan da hiç insani olmayan insan sağlığının daha problemli hale gelmesi, aşırı tüketim, nüfus artışı, doğa kirliliği, eşitsizlik ve kitlesel savaşlar gibi sonuçlara yol açmasına dair bir tartışma yürütmüştür. Lévi-Strauss, antropolojinin yaban toplulukların kendi içlerindeki ve doğa ile ilişkilerindeki denge sağlama yöntemlerinin çalışmasıyla modern toplumun sorunlarına önerebileceği çözümleri de tartışmaya açmıştır.
Keywords : Lévi-Strauss, Medeniyet, Yapısal Antropoloji, Yaban Düşünce

ORIGINAL ARTICLE URL