Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın Amerika Birleşik Devletleri Ziyareti (1954) ve Türk Dış Politikasına Etkisi

Authors : Cihan Muhammet Işık

Pages : 3453-3461

Doi:10.46868/atdd.2024.824

View : 122 | Download : 177

Publication Date : 2024-11-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Milli mücadele döneminde ortak düşmana karşı mücadele eden Türkiye ve Sovyet Rusya’nın yapmış olduğu ittifak İkinci Dünya Savaşı yıllarına kadar sürmüştür. Uzun yıllar dostluk içinde geçen ilişkiler, Türkiye’nin 1930 sonrası İngiltere ile yakınlaşmaya başlaması ve Sovyet Rusya’nın da rejim problemlerini çözmesi nedeniyle zayıflamaya başlamıştır. İkinci Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde Sovyet Rusya’ya resmi ziyarette bulunan Türk heyetinden bağımsızlığa aykırı taleplerde bulunulması, Türkiye’nin Sovyetlerden kopuş sürecini hızlandırmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye Sovyet tehdidini çok derinden hissetmiştir. ABD’nin de Türkiye gibi stratejik öneme sahip bir devletin Sovyet etkisine girmesini istememesi ABD ile yakın ilişkilerin kurulmasına zemin hazırlamıştır.1945 sonrası başlayan yakın ilişkiler Demokrat Parti iktidarı döneminde artarak devam etmiştir. Türkiye, ABD’nin başı çektiği Batı Bloğuna girebilmek amacıyla NATO üyeliğine önem vermiş ve bu amaçla Kore Savaşı çıkınca askeri destek veren ilk ülkelerden olmuştur. Cumhurbaşkanı Celal Bayar 1954’te uzun süren bir ABD ziyaretinde bulunmuştur. Bu çalışmada yapılan ziyaretin Türk dış politikasına etkileri incelenmiştir. Çalışmada konuyla ilgili bilimsel literatürden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda Celal Bayar’ın 1954 ABD ziyaretinin Türk dış politikasında önemli ölçüde değişimler sağladığı ve batı merkezli dış politika sürecini daha da hızlandırdığı anlaşılmıştır.
Keywords : ABD, Celal Bayar, Balkan Paktı, Bağdat Paktı, Kuzey Kuşağı

ORIGINAL ARTICLE URL