Fransa’nın Doğu Akdeniz Politikalarının İran-Turan-Afgan Coğrafyasında İngiliz-Rus Rekabetine Etkisi (Beyanülhak ve İctihad Dergileri Işığında)

Authors : Sevda Özkaya Sofu, Samet Önata

Pages : 4244-4258

Doi:10.46868/atdd.2024.882

View : 85 | Download : 80

Publication Date : 2025-02-07

Article Type : Research Paper

Abstract :İngiltere, Yedi Yıl Savaşları (1756-1763) ile Fransa’yı Hindistan’dan çıkarmış ve bölge tamamen kendi sömürgesine katılmıştır. Savaş neticesinde Hindistan’daki sömürgesinden olan Fransa, İngiltere’nin Hindistan ile ticari bağını kesmek ve Hindistan’ı e elde etmek amacıyla doğuda çeşitli politikalar gündeme getirmiş, İngiltere’ye karşı çeşitli siyasi manevralar yapmaktan geri durmamıştır. Özellikle 19. yüzyılda İran-Turan-Afgan coğrafyasında vuku bulan İngiliz-Rus rekabetinin tetikleyicisi olma düşüncesi Fransa’nın doğu politikalarının önemli parçalarından birini oluşturmuştur. Bahsi geçen coğrafyada Fransa, denge politikası gereğince “düşmanımın düşmanı benim dostumdur” düsturuyla İngiltere’ye karşı Rusya ve İran ile ilişkisini arttırmaya çalışmıştır. Özetle; Hindistan’da otorite kurmak isteyen İngiltere ve İran-Turan-Afgan coğrafyası üzerinden Hindistan’ı yayılma politikasının önemli bir parçası olarak gören Rusya, Fransa’nın İngiltere’yi Hindistan’dan kovma, bölgede onun gücünü kırıp kendi sömürgesini oluşturma Fransa’nın doğuda özellikle Akdeniz ve Kuzey Afrika’da siyasi manevralarının temelini oluşturmuştur. Çalışmada Fransa’nın Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’da otoritesini korumak istemesi ve İngilizleri Hindistan’dan kovmak için doğu siyasetini nasıl şekillendirdiği ve İran-Turan-Afgan coğrafyasında yaklaşık bir asır devam eden İngiliz-Rus rekabetinin müsebbiplerinden biri olduğu konuları Beyanülhak ve İctihad dergileri ışığında aktarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler:
Keywords : Fransa, Hindistan, İran-Turan-Afgan, İngiltere, Osmanlı Basını, Rusya

ORIGINAL ARTICLE URL