Şeyh Said İsyanında Aşiretler
Authors : Şahin Sert
Pages : 353-370
Doi:10.46868/atdd.2025.930
View : 228 | Download : 4197
Publication Date : 2025-06-03
Article Type : Research Paper
Abstract :Şeyh Said isyanı yakın dönemin önemli olaylarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kısa zamanda yayılan isyan, aşiretlerin bir kısmının desteğiyle hızlıca yayılmıştır. Şeyh Said, bölgede dini bir önder olarak kabul edildiğinden aşiretlerin bazılarının desteğini almıştır. İsyana sebep olarak hükümetin özellikle Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı doğu bölgesi için almış olduğu kararlar ve dini reformlar gösterilmiştir. İsyandan önce Şeyh Said, bölge aşiretlerini kendi tarafına çekmek amacıyla bazı girişimlerde bulunmuştur. Bu amaçla bazen aşiret reislerine mektuplar yazmış bazen de onları ziyaret etmiştir. Bu çabaların bazıları karşılığını bulmuş ve aşiretlerin bir kısmının desteğini kazanmıştır. İsyan başladıktan kısa bir süre sonra bölgede özellikle askeri birliklerin eksikliğinden dolayı kısa sürede başarı kazanılmışsa da bir süre sonra takviye askeri kuvvetlerin gelmesiyle durum tersine dönmüştür. Dolayısıyla isyancılar kontrol ettikleri bölgeleri yavaş yavaş kaybetmeye başlamıştır. Bu durum onlarla beraber hareket eden aşiretlerin onlardan ayrılmasına neden olmuştur. Hasenan, Hayderan, Hormek ve Lolan gibi aşiretler isyan boyunca ön plana çıkan aşiretler olarak görülmektedir. İsyana bakıldığında bölgede bulunan aşiretlerin bir kısmının isyana destek verdikleri büyük bir kısmının ise ya tarafsız kaldıkları ya da hükümet kuvvetlerine destek verdikleri görülmüştür. Araştırmada isyan esnasında bölge aşiretlerinin isyandaki rolüne değinilmeye çalışılmıştır.Keywords : Şeyh Said, Hasenan Aşireti, Cibran Aşireti, Hayderan Aşireti, Lolan Aşireti
ORIGINAL ARTICLE URL