Kant Düşüncesinde Irkçılık

Modern Batı felsefe tarihinin en etkili düşünürlerinden biri kabul edilen Immanuel Kant\'ın ırk teorisine yönelik eleştiriler son birkaç on yıldır Kant tartışmalarının bir parçası olmuştur. Eleştiriler, düşünürün ırk teorisinin insanları farklı biyolojik gruplara ayırmaya çalışan bir tür sınıflandırmanın ötesine geçerek doğuştan gelen biyolojik özellikleri karakter, yetenek, kişilik ve ahlaki değerlerle ilişkilendiren ırkçı düşünceler içermesine yöneliktir. Koyu ten renginin zihinsel kapasitedeki geriliğin göstergesi olması, beyaz ırk dışındaki ırkların varlığını anlamlı kılacak tek şeyin beyazlara hizmet etmek olduğu ve beyazlar dışındaki bütün ırkların yeryüzünden silinip gideceği gibi ifadeler filozofun eleştiriye konu edilen düşünceleri arasında yer almaktadır. Bu düşünceler yalnızca günümüzde değil, Kant\'ın yaşadığı yüzyılda bile birçok filozof için aşırı sayılabilecek niteliktedir. Diğer taraftan, Kant\'ın sömürgeciliğe karşı duruşu, evrensel eşitliği savunması ve kölelik aleyhindeki söylemleri kendi dönemi için bile ilerici sayılabilecek düşüncelerdir. Bu çelişki, filozofun ırkçı ifadeleriyle evrensel eşitlikçilik savunusu arasında tutarsızlık olup olmadığı tartışmasını da beraberinde getirmiştir. Düşünürün ırk teorisi temelinde gelişen bu tartışmalar Türkçe kaynaklara henüz yeterince yansımamış durumdadır. Bu çalışma da bu eksikliğin giderilmesine katkıda bulunmayı ve düşünürle ilgili değerlendirmelerde ırk teorisinin de önemli bir değişken olarak dikkate alınmasını sağlamayı amaçlamaktadır.