Âmirî’nin felsefesinde sevgi ve ülfet

Authors : Fuat Akpınar

Pages : 106-124

Doi:10.51177/kayusosder.1687859

View : 120 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu makale, Onuncu yüzyıl İslam filozofu Âmirî’nin sevgi ve ülfet kavramlarına ilişkin düşüncelerini, özellikle es-Saʻâde ve’l-isʻâd ile el-İʿlâm bi-menâḳıbi’l-İslâm adlı eserleri çerçevesinde ele almaktadır. Çalışmanın amacı, gerekli görülen yerlerde Platon, Aristoteles ve Fârâbî gibi filozofların ahlak ve siyaset felsefesi bağlamındaki düşüncelerine kısaca değinerek, Âmirî’nin ilgili konulardaki özgün yaklaşımını ortaya koymaktır. Ona göre sevgi, ahlaki bir değerdir. Ülfet ise toplumun dağılmaması, çatışmaya sürüklenmemesi ve düzenli işlemesi için gerekli kurucu bir ilkedir. Çalışmada nitel araştırma tekniklerinden dokümantasyon tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın özgün değerini ise sevgi üzerine literatürde çalışmaların bulunması, fakat filozofun bu konudaki görüşlerini ele alan herhangi bir çalışmanın yapılmamış olması oluşturmaktadır. Ahlak ve siyaset felsefesi, insanın bireysel ve toplumsal yaşamındaki değerleri, eylemleri ve kurumları sorgulayan iki önemli disiplindir. Bu bağlamda sevgi, bireyin ahlaki gelişiminde olduğu gibi toplumun düzen ve birliği açısından merkezi bir etkiye sahiptir. Sevgi konusu başta Antik-Helenistik felsefe geleneğinde Platon ve Aristoteles gibi filozoflarca birey ve toplum ekseninde tartışılmış, felsefenin İslam dünyasına intikaliyle Fârâbî, İbn Miskeveyh ve İbn Sînâ gibi filozoflar da konuya eğilmişlerdir. Bu filozoflar sevgiyi hem ontolojik hem de etik açıdan ele almışlar ve konunun, insanın varoluşsal, ahlaki ve toplumsal ilişkileri anlamada temel rol oynadığına vurgu yapmışlardır. Sevgi ve ülfet, Âmirî’nin ahlak ve siyaset felsefesinde yalnızca bireyler arası bir ilişki biçimi olarak değil, aynı zamanda erdemli bir toplumun ve düzenli bir siyasetin metafizik zemini olarak işlev görmüştür.
Keywords : İslam felsefesi, Amiri, Ahlak, Siyaset, Sevgi

ORIGINAL ARTICLE URL