Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde sözcük türlerine bakış

Authors : Onur Kurukaya

Pages : 433-453

Doi:10.51177/kayusosder.1746100

View : 127 | Download : 168

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi dil bilgisi kitaplarında sözcük türlerinin sınıflandırılmasına dair karşılaştırmalı bir analiz sunar. Her ne kadar birçok açıdan birbirine benzer lehçeler olsalar da sözcük türlerinin sınıflandırılması konusunda bazı farklılıklar görülmektedir. Sözcük türleri, kelimelerin anlam, morfolojik yapı ve cümle içindeki işlevlerine göre kategorize edilir ve dilin yapısını anlamada temel bir rol oynar. Türkiye Türkçesi, sözcük türlerini işlevsel ve bağlamsal bir yaklaşımla sınıflandırırken, Azerbaycan Türkçesi anlamsal ve kelime odaklı bir perspektifi benimser. Çalışma, sıfat, zamir, edat ve modal söz kategorilerindeki farklılıklara odaklanır. Örneğin, Türkiye Türkçesinde “sayı sıfatı” olarak sınıflandırılan kelimeler (ör. “beş elma”daki “beş”), Azerbaycan Türkçesinde “say” olarak ayrı bir tür kabul edilir. İşaret, soru ve belgisiz sıfatlar Türkiye Türkçesinde sıfat kategorisindeyken, Azerbaycan Türkçesinde zamir (əvəzlik) olarak ele alınır. Edatlar Türkiye Türkçesinde geniş bir kapsama sahipken, Azerbaycan Türkçesinde “qoşma” daha dar bir tanıma sahiptir. Azerbaycan Türkçesine özgü “modal söz” kavramı, Türkiye Türkçesinde farklı kategorilere dağılmıştır. Bu farklılıklar, dil bilgisi kategorilerinin evrensel olmadığını ve her dilin kendi ölçütlerine göre sınıflandırma yaptığını gösterir.
Keywords : Sözcük türleri, Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Sıfat, Zamir

ORIGINAL ARTICLE URL