MODERNDEN POSTMODERN PARADIGMAYA EPISTEMIK KARMAŞANIN YÜKSELIŞI: DEĞİŞEN BİLGİ DEĞİŞMEYEN DÜZEN

Authors : Fatih Furkan Alpdoğan

Pages : 690-714

Doi:10.54688/ayd.1736812

View : 49 | Download : 41

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern dönem aydınlanmanın bilimsel öğretisinin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Bu noktada aydınlanmanın büyük isimlerinin izlerini taşımaktadır. Modern dönemin paradigması şüphesiz pozitivist anlayışın tezahürüdür. Modern bilgi ölçülebilirliği ve doğrulanabilirliği esas alırken medeniyetin gelişmesine, kültürün maddi boyutuna ciddi katkılar sağlamıştır. Bilimsel gelişmenin aksine modernizmin ilerlemeci paradigması insanı ve toplumu mekanik bir varlık olarak görmüş ve onların yapısal özelliklerini göz ardı etmiştir. Modern bilginin evrenselliği, büyük anlatıların sorgulanamaz yapısı ve deneyi temele alan anlayış postmodernizmi doğuran önemli gerekçelerdendir. Büyük anlatıların terk edilerek bilginin daha spekülatif biçiminin hakim olduğu, küçük anlatılara geçildiği postmodern durumda bilgi gerçeğe dayanmaktan çok mevcut duruma eklemlenmenin bir sonucu haline gelmiştir. Bilginin gerçekliği ya da hakikate uygunluğu giderek önemsizleşmiştir. Bu önemsizleştirilme süreci toplumlara çeşitli vasıtalarla intibak ettirilmektedir. Günümüz toplumlarında gerçeklik sadece kelime oyunlarının bir ürünüdür. Ancak tatbiki bakımından modern toplumdan pekte farkı yoktur. Bu çalışma literatür taramasına dayanmaktadır. Çalışmanın amacı sosyolojinin çalışma alanlarından biri olan değişimi bilgiyi temele alarak incelemektir. Bu inceleme sürecinde tarihsel sürecin dinamik yapısı göz önünde tutulmaktadır. Modernden postmoderne bilginin muğlaklaştığı, modern dönemde de aynı süreçler yaşansa da gittikçe belirli bir kesimin tahakkümü altına girdiği ve toplumu kitleleştirmek için araç olarak kullanıldığı varsayılmaktadır.
Keywords : Modernizm, Postmodernizm, Bilgi

ORIGINAL ARTICLE URL