SOVYET DEVRİ TÜRKMEN DİLCİSİ VE YAZARI HIDIR DERYAYEV

Authors : Yakup SARIKAYA

Pages : 671-680

View : 30 | Download : 11

Publication Date : 2020-07-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Hıdır Deryayev (1905-1988), 20. yüzyılın ilk yarısında, Türkmen dili, özellikle de Türkmen edebî dili üzerinde görüş bildirmiş bir Türkmen yazarıdır. Türkmen halkının zihnine “Ikbal” adlı romanı ile yerleşen Hıdır Deryayev’in Türkmen dili üzerine yaptığı çalışmaların, özellikle Türkmen edebî dili hakkındaki “Türkmen Köne Edebî Dili” adlı makalesinin ayrı bir değeri vardır. XX. yüzyılın baskıcı otuzlu Türkmen edebî dili hakkında düşüncelerini açıklayan Deryayev, 1917 İhtilali’nden önce de Türkmen edebî dilinin var olduğunu söylemektedir. Bu düşüncesinden dolayı dönemin siyasi ideolojisinin dilinden konuşan yazarlar tarafından milliyetçi olmakla eleştirilen Deryayev, görüşünden döndüğünü ifade etse de, 1937 yılında, 19 yıl geçireceği Sibirya hapishanelerine gönderilmiştir. Deryayev, dilci olmasının yanında edebiyatçıdır. Dille ilgili makale ve kitaplarının dışında manzumeleri, roman ve piyesleri de bulunmaktadır. Sovyet Devri Türkmen edebiyatının önemli romancılarından biri kabul edilmektedir. Bu makalede onun hayatı, dilciliği, edebi kişiliği ile eserleri ele alınıp incelenmiştir.
Keywords : Türk Dili ve Edebiyatı, Türkmen Türkçesi, Türkmen Edebiyatı, Hıdır Deryayev, Roman

ORIGINAL ARTICLE URL