ÇOCUK EDEBİYATI YAPITLARININ ERDEM-DEĞER-EYLEM ÇERÇEVESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Authors : Suphi Güneş Alamdar, Müge Ceylan
Pages : 223-260
View : 78 | Download : 45
Publication Date : 2025-01-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırmanın amacı, çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerini destekleyen ortaokul düzeyine uygun sekiz çocuk romanını “Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi”ne göre inceleyip bunların kitaplardaki varlığını belirlemek ve değer eğitiminde nitelikli çocuk edebiyatı yapıtlarının işlevini ortaya koymaktır. Araştırma, genel tarama modeliyle yapılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak çalışmanın evreninin sınırlandırılmasında amaçlı örnekleme yöntemlerinden “ölçüt örnekleme” kullanılmıştır. Belirlenen ölçütlere göre üç uzmanın ortak olarak seçtiği sekiz çocuk romanı araştırma kapsamında veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden olan belgesel tarama yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. İçerik çözümlenmesinde MEB (2024) tarafından belirlenen “Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi”ndeki kategoriler kullanılmıştır. Araştırmada kayıt birimi olarak “cümle ve paragraf” kullanılmış olup bağlam birimi olarak da “izlek” seçilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre incelenen çocuk romanlarında en çok aile bütünlüğü (183) değerinin işlendiği saptanmıştır. Bunu sırasıyla sevgi (102), özgürlük (100), yardımseverlik (91), duyarlılık (80), merhamet (74), mahremiyet (67), saygı (65), dostluk (62), sorumluluk (55), çalışkanlık (53), adalet (45), sabır (36), mütevazılık (26), dürüstlük (22), temizlik (19), estetik (16), sağlıklı yaşam (9), tasarruf (7) ve vatanseverlik (4) değerleri takip etmektedir. Sonuç olarak bu çalışma kapsamında incelenen çocuk romanlarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni’nde belirtilen 20 değerin tamamını içerdiği, bu bağlamda yapıtların değerleri çocuklara sezdirmede yazınsal nitelikli araç olarak kullanılabileceği saptanmıştır.
Keywords : Çocuk Edebiyatı, Erdem, Değer, Eylem.

ORIGINAL ARTICLE URL