İyileştirici Tasarım: Mimarlık, Sağlık Ortamları ve İyileşme Arasındaki İlişkinin Bibliyometrik Analizi

Authors : Gülcan Minsolmaz, Ayyüce Avşar

Pages : 366-392

Doi:10.34186/klujes.1802582

View : 70 | Download : 165

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sağlık ortamlarında tasarımın, yalnızca tedavi süreçlerini desteklemekle kalmayıp bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik hâlini de güçlendirdiği yönündeki araştırmalar, mimarlık ve sağlık arasındaki ilişkinin önemini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda yapılan çalışma, mimarlık ve iyileştirici tasarım arasındaki kavramsal çerçeveyi genişletmek ve derinleştirmek amacıyla alan yazında yer alan akademik üretimi bibliyometrik yöntemlerle analiz etmektedir. Araştırma kapsamında; sağlık yapıları, mimarlık ve iyileşme kavramlarının kesişiminde yer alan literatür, web of science veri tabanı üzerinden sistematik biçimde taranmıştır. Çalışmada iki temel bibliyometrik yöntem kullanılmıştır: Birlikte bulunma (co-occurrence) ve ortak-yazar (co-authorship) analizleri. Birlikte bulunma analizi, yazarların kullandığı anahtar kelimeler üzerinden alandaki kavramsal kümeleri görünür kılarken; ortak-yazar analizleri ülkeler, kurumlar ve araştırmacılar arasındaki işbirliği ağlarını ortaya koymaktadır. Seçilen anahtar kelimeler ile yapılan analizler sonucunda 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış 8 belge tespit edilmiştir. Bu belgelerde biyofilik tasarım, salutojenik yaklaşım, çocuk dostu tasarım, empatik mimari ve sürdürülebilirlik gibi temaların öne çıktığı belirlenmiştir. Bulgular, sağlık yapılarında iyileştirici tasarımın, kullanıcı deneyimi ve çevresel sürdürülebilirliği önceleyen insan merkezli yaklaşımlarla gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma literatüre; mevcut eğilimleri belirlemek, araştırma boşluklarını görünür kılmak ve gelecekteki çalışmalar için yol gösterici bir zemin sunmaktadır.
Keywords : İyileştirici Tasarım, Sağlık Ortamları, Mimarlık, Bibliyometrik Analiz, Kullanıcı Odaklı Yaklaşım

ORIGINAL ARTICLE URL