Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler

Authors : Muhammet Ocak

Pages : 43-65

View : 41 | Download : 14

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Son yıllarda artan kanser vakaları, alternatif tedavi yaklaşımlarına olan ilgiyi artırmış ve bu kapsamda tıbbi ve aromatik bitkilerden elde edilen sekonder metabolitlerin (özellikle flavonoidlerin) antitümör potansiyeli birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu derleme çalışmasında, 2020–2025 yılları arasında yayımlanmış güncel in vitro ve in vivo deneysel araştırmalar temel alınarak, çeşitli kanser türlerinde tıbbi bitkilerin etkileri değerlendirilmiştir. Başlıca odak noktaları; meme, kolon, mide, pankreas, karaciğer, akciğer ve prostat kanserleri ile baş ve boyun maligniteleri olmuştur. Flavonoidlerin kanser hücreleri üzerindeki etkileri; apoptoz indüksiyonu, hücre proliferasyonunun baskılanması, hücre döngüsünün durdurulması, anjiyogenezin inhibisyonu, metastazın engellenmesi ve tümör mikro çevresinin modülasyonu gibi çok yönlü biyolojik mekanizmalar üzerinden açıklanmıştır. Ayrıca, flavonoid yüklü nanoparçacık sistemlerinin ilaç taşıma etkinliğini artırarak kemoterapiye duyarlılığı yükselttiği ve sistemik toksisiteyi azalttığı vurgulanmıştır. Derlemede, PubMed, Web of Science, NCBI ve Türkiye Kanser İstatistikleri gibi güvenilir veri tabanlarından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, tıbbi ve aromatik bitkilerin antikanser ajanlar geliştirilmesinde önemli bir doğal kaynak olduğunu ve gelecekteki klinik uygulamalarda değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Keywords : Sekonder Metabolitler, Fitokimyasallar, Tümör, Kemosensitizör

ORIGINAL ARTICLE URL