Odaklanma: Gendlin’in Deneyimsel Fenomenolojisi ve Psikolojide Fenomenolojik Yöntem

Authors : Aysun Aydın

Pages : 302-317

View : 31 | Download : 18

Publication Date : 2025-10-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Eugene Gendlin, hem felsefe hem de psikoloji disiplinlerinde özgün fenomenolojik yaklaşımı ve geleneksel felsefe ve modern psikolojiye yönelik eleştirileri temelinde sunduğu kavramsal çerçevesi ile 20. Yüzyılın dikkat çeken düşünürlerinden biridir. Gendlin, Örtük Felsefe ve Deneyimsel Fenomenoloji olarak adlandırdığı yaklaşımını “olağan felsefi düzeni tersine çevirmek” şeklinde tanımlar. Düşünür geleneksel felsefenin kavramsal düşünme ve dilsel ifadelerden başlayan deneyim ve anlam kabulüne karşı, etkileşimsel bir bedenin deneyim sürecinden başlayan ve buradan ortaya çıkan bir anlam ve dil kabulü sunarak geleneksel yaklaşımın başlangıç noktasını tersine çevirir. İnsan yaşamının tüm öğelerinin, yaşama dair tüm bilginin, anlamın ve dilsel-kavramsal ifadelerin bedensel deneyimde örtük olarak içerildiğini iddia eden düşünür, bedensel deneyim odaklı bir felsefi soruşturma sunar. Öte yandan, bu felsefi soruşturmasını psikoloji alanına taşıyan ve deneyimsel bir terapi yöntemi olarak sunan Gendlin, Odaklanma adını verdiği bedensel deneyim ve süreç odaklı bir fenomenolojik terapi yöntemi tanımlar. Terapide danışanın bedensel deneyimleme sürecine odaklanan, değerleri ve anlamı şimdi ve burada yaşanan bedensel deneyimden çıkarsayan bu yöntem, geçmiş deneyimlere ve bilince odaklanan geleneksel terapi yöntemlerinden ayrılmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma Gendlin’in bedensel deneyim ve örtük anlam temelindeki fenomenolojisini ve psikoloji disiplini ile kurduğu yöntemsel ilişkiyi araştırıp değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Düşünürün deneyimsel yaklaşımı, her iki disiplin için de özgün, tartışılmaya değer ve Türkçe literatüre kazandırılması bakımından önemli bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Eugene Gendlin, odaklanma, deneyim, beden, psikoloji, fenomenoloji

ORIGINAL ARTICLE URL