Rize’nin Ardeşen ilçesinde yetiştirilen yerel armut (Pyrus communis L.) çeşitlerinin bazı pomolojik ve morfolojik özelliklerinin belirlenmesi

Authors : Özgün KALKIŞIM, Mehmet Zahit AYDIN, Haydar KURT

Pages : 275-284

Doi:10.29278/azd.976635

View : 54 | Download : 12

Publication Date : 2021-12-03

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışma bölgede bulunan yerel armut popülasyonu içerisinde, pazar değeri yüksek olabilecek çeşitlerin belirlenmesi ve literatüre kazandırılması amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Yöntem: 2018 yılında yürütülen bu çalışmada, Rize’nin Ardeşen ilçesinde yetiştiriciliği yapılan yerel armut çeşitlerinin pomolojik ve morfolojik özellikleri belirlenmiştir. Çalışma; Kalınsap, Kiraz, Yaşar, Buğday, Mehmetali, Eğrisap, Gudel, Gümüşhane, Rizeyabani ve Bal olmak üzere 10 adet yerel armut çeşidinde yürütülmüştür. Bu yerel armut çeşitlerinden, ölçüm ve analizlerin yapılması için 15’er adet meyve örneği alınmıştır. Araştırma Bulguları: Alınan meyve örneklerinde yapılan ölçüm ve analizler sonucunda; yerel çeşitlerin meyve ağırlığı 47.71 gr (Buğday) ile 138.5 gr (Eğri Sap) aralığında; meyve eni 44.25 mm. (Buğday) ile 65.88 mm. (Eğri Sap) aralığında; meyve boyu 43.10 mm. (Buğday) ile 76.55 mm. (Rize Yabani) aralığında; meyve eti sertliği 1.18 kg/cm2 (Buğday) ile 5.87 kg/cm2 (Yaşar) aralığında değişim gösterdiği belirlenmiştir. SÇKM (Suda Çözünebilir Kuru Madde) % 8.4 (Eğri Sap) ile % 14.4 (Bal) aralığında; titre edilebilir asit miktarı da % 0.13 (Buğday) ile % 0.36 (Gudel) aralığında ve pH 4.0 (Gudel) ile 5.35 (Buğday) aralığında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca alınan meyve örneklerinde yapılan bazı mineral element analizi sonuçları incelendiğinde Cu 4.02 ppm(Mehmetali) ile 7.11 ppm(Eğrisap) arasında, Fe 7.06 ppm(Eğrisap) ile 17.55 ppm(Rize Yabani) arasında, Mn 1.48 ppm(Buğday) ile 2.90 ppm(Rize Yabani) arasında bulunmuştur. Sonuçlar: Yerel armut çeşitlerinin pomolojik ve morfolojik özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda meyve ağırlığı, meyve eni, meyve sap uzunluğu, meyve sap kalınlığı, çekirdek sayısı, çekirdek evi eni ve çekirdek evi boyu bakımından Eğrisap armudunun önemli derecede fark oluşturduğu ortaya konmuştur.
Keywords : Rize, Yerel armut, Çeşit, Pomolojik özellik, Morfolojik özellik

ORIGINAL ARTICLE URL