Ekinezya Ürünlerine Hile Amaçlı Karıştırılan Parthenium integrifolium’un Döngü Aracılı İzotermal Amplifikasyon Yöntemiyle Tespiti

Authors : Muzaffer Arıkan, Zelal Zuhal Kaya

Pages : 392-399

Doi:10.29278/azd.1723246

View : 41 | Download : 26

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Ekinezya, tıbbi amaçlarla dünya çapında yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Ekinezya ürünlerinin önemli bir pazar büyüklüğüne ulaşması, bu ürünlere yönelik hile amaçlı uygulamalarla ilgili endişelerin de artmasına yol açmıştır. Bitkisel ticari ürünlerin test edilmesi için kullanılan geleneksel yöntemler genellikle bitki türlerinin ayırt edici morfolojik özelliklerine dayanmaktadır. Bu nedenle toz haline getirilmiş ya da endüstriyel işlemlere tabi tutulmuş bitki materyallerinde işe yaramamaktadır. Bu çalışmada, Ekinezya ürünlerine hile amaçlı karıştırıldığı bilinen Parthenium integrifolium türünün tespitini sağlayan döngü aracılı izotermal amplifikasyon (LAMP) temelli bir yöntemin geliştirilmesi ve test edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Çalışma kapsamında, tıbbi amaçlı kullanılan Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia ve Echinacea pallida türleri ve Parthenium integrifolium bitkisi temin edilmiş ve bu bitkilerden DNA izolasyonu yapılmıştır. Veri tabanlarındaki ham Parthenium integrifolium DNA dizileri analiz edilerek hedef gen bölgeleri tespit edilmiştir. Daha sonra bu hedef bölgeleri çoğaltacak spesifik LAMP primer dizileri tasarlanmış ve optimizasyonlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma Bulguları: Yapılan çalışmalar sonucunda, 65 oC sabit sıcaklıkta uygulanan ve hile amaçlı karıştırılan bitki materyali varlığını reaksiyon karışımındaki renk değişimi sayesinde, ek bir analize gerek kalmadan tespit edebilen DNA temelli bir yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntem için P. integrifolium tespit sınırı 0,5 ng, özgüllük ise %100 olarak saptanmıştır. Bu yöntemle İstanbul’da temin edilen 50 ticari Echinacea ürünü test edilmiş ve örneklerin hiçbirinde P. integrifolium varlığına rastlanmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada, Echinacea ürünlerinde Parthenium integrifolium gibi tağşiş unsurlarının varlığını tespit etmeye yönelik, LAMP temelli yeni bir moleküler yöntem geliştirilmiştir.
Keywords : Ekinezya, Parthenium integrifolium, LAMP, tıbbi bitkiler, DNA

ORIGINAL ARTICLE URL