Türkiye ve Avrupa Birliği’nin 2010-2023 Yılları Arası Koyun Eti Üretimlerinin Kümeleme Analizi Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Authors : Murat Çimen

Pages : 333-342

Doi:10.29278/azd.1758744

View : 67 | Download : 68

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmada, 2010-2023 yılları arası Türkiye’de ve Avrupa Birliği’nde elde edilen koyun eti üretim miktarları kümeleme analizi metoduyla incelenmiştir. Araştırmada, Türkiye ve Avrupa Birliği için koyun eti üretimlerine yönelik mevcut durum analizi yapılarak ülkemizin lehine veya aleyhine oluşacak durumların açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma verileri, 2010-2023 yılları arasında TUİK’ ten elde edilen Türkiye ve FAO’ dan elde edilen Avrupa Birliği\\\'ndeki toplam koyun eti üretim miktarları ve kişi başına düşen üretim miktarlarını kapsamaktadır. Verilere kümeleme analizi uygulanmış ve yorumlar veri kümelerine göre yapılmıştır. Araştırma Bulguları: Türkiye için toplam koyun eti üretimi bakımından 2010 yılından başlayarak 2021 yılına kadarki süreçte düşük verimleri gösteren kümelenme oluştururken, 2022 ve 2023 yılları için ise yüksek verimleri gösteren kümelenme oluşturmuştur. Türkiye’de kişi başı koyun eti üretim miktarları bakımından 2022 ve 2023 yılları için yüksek verimleri gösteren kümelenme oluşurken, 2010-2021 yılları arası ise düşük verimleri gösteren kümelenme oluşmuştur. Avrupa Birliği için gerek toplam et üretimleri gerekse de kişi başına düşen koyun eti üretim miktarları Türkiye için elde edilen sonuçların tam tersi bir durum göstermiştir. Bir başka ifadeyle Türkiye’de 2010 yılından başlayarak ilerleyen dönemlerde hem toplam koyun eti üretim miktarları, hem de kişi başına düşen koyun eti üretim miktarları bakımından çoğunlukla yüksek verilerin oluşturduğu kümelenme şeklinde ilerlemeler görülürken, Avrupa Birliği için tersine durum gözlenmiştir. Türkiye’de 2010 yılından başlayarak 2023 yılına kadar toplam koyun eti üretimi ve kişi başına düşen koyun eti üretim miktarlarında artışlar görülürken, Avrupa Birliği’nde azalışlar dikkati çekmektedir. Sonuç: Ülkemizde oluşacak ihtiyaç fazlası koyun eti üretimi Avrupa Birliği pazarı için alternatif olma potansiyeli oluşturabilir. Bu amaçla gerek ülkemiz, gerekse Avrupa Birliği için koyun eti üretimleri ile ilgili mevcut durumun analizini yapan güncel çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bakımdan bu çalışma önem arz etmektedir.
Keywords : Türkiye, Avrupa Birliği, koyun eti üretimi, kümeleme analizi

ORIGINAL ARTICLE URL