Doğu Karadeniz Bölgesi Kivi Üretim Alanlarında Görülen Fungal Hastalıkların Belirlenmesi

Authors : Arzu Sezer
Pages : 168-177
Doi:10.29278/azd.1825265
View : 82 | Download : 55
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: Bu çalışma 2014-2016 yıllarında Doğu Karadeniz Bölgesinde, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin illerinde kivi üretim alanlarında görülen fungal hastalıkların belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Proje kapsamındaki illerin kivi üretimi yapılan ilçelerinde iki yıl üst üste iki ayrı vejetasyon döneminde sürvey çalışması yürütülmüştür. Sürvey yapılan bahçelerde hastalık belirtisi gösteren bitkiler incelenen toplam bitki sayısına oranlanarak hastalık yüzdeleri belirlenmiştir. Sürvey yapılan her ilçenin hastalık yaygınlık oranı incelenen bahçelerin alanları dikkate hesaplanmıştır. Çeşitli hastalık belirtileri gösteren bitkilerden örnekler alınarak PDA\\\'da izolasyonlar yapılmıştır. Etmenlerin teşhisleri PDA’da kültür gelişimleri, makroskobik ve mikroskobik incelemeler sonucunda fungusların morfolojik özelliklerine göre yapılmıştır. Patojenisite testleri yapraktan izole edilen etmenler için koparılmış yaprak, sürgün ve kök patojenleri için ise kesik sürgün denemeleri ile yürütülmüştür. Araştırma Bulguları: 2014 ve 2015 yıllarında Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin illerinde toplam 104.5 da üretim alanı olan 55 bahçede 2140 adet kivi ağacı hastalık belirtileri yönünden incelenmiştir. Bölgede incelenen tüm bahçelerde kök çürüklük hastalık oranları Trabzon’daki bir bahçe haricinde %0-1.33 iken ilçeler bazında yaygınlık oranı ise %0-2.67 olarak belirlenmiştir. Yaprak leke/yanıklık hastalık oranı tüm bahçeler arasında %0-25 iken yaygınlığı %0.21-16.44 olarak belirlenmiştir. İzolasyon ve patojenisite çalışmaları sonucunda yapraklardan izole edilen Alternaria alternata, Botrytis cinerea, Colletotrichum spp. Fusarium spp., Fusicoccum sp., Pestalotiopsis spp., Phoma sp., Phomopsis spp., ve Rhizoctonia sp. ile kök ve sürgünlerden izole edilen bazı Fusarium izolatlarının patojen oldukları tespit edilmiştir. Sonuç:Doğu Karadeniz Bölgesi kivi üretim alanlarında gerek yaprak hastalıkları gerek kök çürüklükleri yönünden yüksek düzeyde fungal hastalık görülmemiştir. Ancak izole edilen fungusların potansiyel zararları düşünüldüğünde sürvey çalışmalarına devam edilerek olası hastalık önlemlerinin zamanında alınması faydalı olacaktır.
Keywords : Kivi, fungal hastalık, izolasyon, Doğu Karadeniz Bölgesi

ORIGINAL ARTICLE URL