Basketbolda Oyuncu Performans Profilleri ve Verimlilik Belirleyicileri: Türkiye Basketbol Süper Ligi 2024–25 Sezonu Üzerine Bir Analiz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye Basketbol Süper Ligi 2024–25 sezonunda en yüksek verimlilik puanına sahip oyuncuların performans profillerini inceleyerek verimlilik belirleyicilerini ortaya koymaktır. Materyal Metot: Türkiye Basketbol Federasyonu’nun resmî sitesindeki kamuya açık normal sezon istatistikleri (sayı, ribaund, asist, blok, top çalma, top kaybı, iki/üç sayılık atış yüzdesi, serbest atış yüzdesi, süre, verimlilik puanı) kullanıldı. Veriler JASP 0.95.3’te analiz edilerek tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon hesaplandı; benzer performans özelliklerine göre oyuncu profillerini sınıflandırmak için ayrıca kümeleme analizi uygulanmıştır. Bulgular: Model, verimlilik puanını %96 oranında açıklamıştır (R² = 0.964). Sayı, ribaund, asist, blok, 2 sayı ve serbest atış yüzdesi pozitif; top kaybı ise negatif yönde anlamlı etkisi olduğu görülmüştür (p < .001). Kümeleme analizinde oyuncular üç profile ayrılmıştır: yüksek verimlilik (skor ve ribaund ağırlıklı), orta verimlilik (asist odaklı) ve düşük verimlilik (savunma katkısı sınırlı). Sonuç: Bulgular, basketbolda verimlilik puanının çok boyutlu bireysel katkıyı yansıtan güvenilir bir gösterge olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma, oyuncu seçimi, rol tanımı ve antrenman planlamasında veri temelli karar verme süreçlerine bilimsel katkı sağlamaktadır.