BYUNG CHUL HAN’IN ÇAĞ ELEŞTİRİSİNDE ÖNE ÇIKAN HUSUSLAR

Authors : Erol Çetin

Pages : 559-581

Doi:10.46353/k7auifd.1743211

View : 98 | Download : 186

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüz dünyasında bireylerin giderek daha yorgun, daha kırgın, yaşama direnci noktasında daha zayıf bir noktaya gittiği söylenebilir. Aynı şekilde insanların içinde yaşadığımız çağda varoluşu anlamlı görme, varoluşunu anlamlandırma ve varoluşun mucizesini hissetme açısından da ciddi sorunlar yaşadıkları göz ardı edilmesi pek mümkün olmayan gerçeklikler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada varoluşsal yaklaşımı temele alıp insan hayatına bir bütün olarak bakıldığında var olmanın her anıyla bir mucize olduğu ifade edilebilir. Kapitalizmin her şeyi metalaştırdığı, nesneleştirdiği, varoluşsal anlam ve derinliği neredeyse yok saydığı bir çağda her şey sıradanlaşma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Örneğin bu çağda insani ilişkiler içtenlik ve samimiyetini kaybetmektedir. Erdem ve değerler hayattan her geçen gün daha da uzaklaşmaktadır. Toplumda kendini her şeyin merkezine koyup diğer insanları yok sayan narsist bireylerin sayısı giderek artmaktadır. Kendine olan saygısını kaybeden bireyler hiçbir ahlaki ölçüt tanımadan çevresine ciddi zararlar verebilmektedir. Bu koşullarda Güney Koreli kültür kuramcısı, düşünür Byung-Chul Han’ın çağa yönelik eleştiri ve tespitleri dikkate değer bir hâl almaktadır. Bu bağlamda Han’ın, kapitalizmin insanları giderek makineleştirdiği, şeyleştirdiği ya da sadece fonksiyondan ibaret gördüğüne dair vurguları dikkat çekmektedir. Han, geç modern çağın yorgunluk ve şeffaflık toplumu olduğunu öne sürer. Ona göre geç modern dönemde çoğu insan depresif ve tükenmiş bir ruh hâline sahiptir. Neredeyse her şeyin görselleştiği bir çağda insanlar sadece kendilerine mahrem olan alanları kaybetmektedir. Han, benzer şekilde performans öznesinin de kendi isteğiyle kendini tükettiğini iddia eder. Bu çalışma özelinde Byung-Chul Han’ın çağa yönelik eleştirilerinde öne çıkan; anlam kaybı, zamanın ruhunun yitirilmesi, aşkın sahayla bağların kopması, performans toplumunda öznelliğin kaybı, bireyin tükenişi ve depresyon, pürüzsüz ve şeffaf bir yaşam ideali, dijital bağımlılık, bireyin varoluşsal boyutunu göz ardı eden bir yaşam ideali, görselliğe indirgenen hakikat algısı, ölüm gerçekliğinin yok sayılması gibi temel hususlar felsefî bir bakış açısıyla değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı öncelikle içinde yaşadığımız çağda bireylerin yaşadıkları varoluşsal sorunların farkına varmalarını sağlamaktır. Devamında ise insanların varoluşlarını anlamlı kılabilmek için neler yapabileceklerini vurgulamaktır. Zira insanlar günümüz dünyasında ciddi anlamda varoluşsal sancılar çekmektedir. Bu bağlamda; bunalım, aşırı stres, kaygı, depresif ruh hâli, değersizlik hissi, yalnızlık, umutsuzluk, varoluşu anlamsız görme gibi olumsuzluklar bireyi tüketmektedir. İnsanların bu sorunlardan kurtulup tekrardan varoluşlarını anlamlı hâle getirebilmeleri için farkındalık oluşturmak şarttır. Han’ın bu farkındalığı inşa etmek için ciddi anlamda çaba sarf ettiği görülür. Bu noktada onun yorgunluk toplumu, şeffaflık toplumu ve performans öznesini temele almak suretiyle geç modern çağa yönelttiği eleştiri ve değerlendirmelerinin varoluşsal açıdan da çok önemli olduğunu söylemek mümkündür. Han’ın çağa yönelttiği eleştiri ve tespitler sadece sosyo kültürel değil felsefi bağlamda da özgünlüğe sahiptir. Bu çalışmada yöntem olarak, Han’ın çağ eleştirisinde öne çıkan konuların bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilebilmesine imkân sağlayan varoluşsal yaklaşım temele alınmıştır. Zira insanın akıl, duygu, kalp, his ve irade bütünlüğü göz ardı edildiğinde ele alınan hususların tam manasıyla çözüme kavuşturulması pek mümkün olmamaktadır.
Keywords : Din Felsefesi, Varoluşsal Yaklaşım, Çağ eleştirisi, Byung-Chul Han, Performans Öznesi

ORIGINAL ARTICLE URL