36-72 aylık çocukları okul öncesi eğitime devam eden ebeveynlerin ekolojik ayak izi farkındalıklarının incelenmesi

Authors : Derya Vural, Tülin Guler Yıldız

Pages : 701-727

Doi:10.33400/kuje.1724497

View : 198 | Download : 243

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ekolojik ayak izi, bireylerin doğal kaynak tüketimini ve çevreye etkisini ölçen bir sürdürülebilirlik göstergesidir. Mevcut araştırmada, okul öncesi eğitime devam eden 36-72 aylık çocukları olan ebeveynlerin ekolojik ayak izi farkındalıklarını ve ekolojik ayak izine etki eden uygulamalarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmış; bu kapsamda, önce nicel veriler toplanıp analiz edilmiş, ardından elde edilen bulguları derinlemesine açıklamak amacıyla nitel verilerle araştırma süreci zenginleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde tarama modeli, nitel bölümünde ise olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcıları uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 174 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veriler, “Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği” kullanılarak toplanmış, bağımsız örneklem t-testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise örnekleme dahil olan 20 ebeveyn ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Nicel bulgular, ebeveynlerin ekolojik ayak izi farkındalıklarının yüksek olduğunu ve cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığını göstermiştir. Ölçeğin alt boyutlarına ilişkin sonuçlar ise ebeveynlerin en yüksek farkındalığa enerji alanında, en düşük farkındalığa ise gıda alanında sahip olduklarını ve yaş değişkeninin enerji alanında anlamlı bir fark yarattığını göstermiştir. Nitel bulgular, ebeveynlerin ekolojik ayak izi kavramını bilmediğini, ebeveynlerin enerji ve su tasarrufuna yönelik uygulamalarında ekolojik endişelerden ziyade ekonomik kaygılarının belirleyici olduğunu, atık yönetimi ve ulaşım alanında sürdürülebilir uygulamalarını etkileyen bazı engeller ile karşılaştıklarını göstermiştir.
Keywords : sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik için eğitim, ekolojik ayak izi, okul öncesi dönem, ebeveynler

ORIGINAL ARTICLE URL