TBMM’ye 1986-2025 arasında sunulan kanun tekliflerinde öğretmenlerle ilgili konuların analizi

Authors : Taner Atmaca, Eren Kesim, Hamit Özen

Pages : 749-782

Doi:10.33400/kuje.1730579

View : 443 | Download : 1112

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, 1986-2025 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan öğretmenlik mesleğine ilişkin kanun tekliflerini incelemeyi amaçlamaktadır. TBMM, yasama organı olarak kamusal alanı ilgilendiren her türlü konunun görüşüldüğü, çeşitli yasaların çıkarıldığı en üst kurumdur. Diğer memurların yanı sıra özellikle öğretmenleri ilgilendiren pek çok yasal düzenleme çeşitli dönemlerde TBMM çatısı altında farklı politik görüşler etrafında ele alınmış ve tartışılmıştır. Bunların bir kısmı yasal düzenlemeler sonucunda kanun haline gelirken kimisi ise kanunlaşma aşamasına gelmeden reddedilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin toplumsal statüsü, mesleki hakları, istihdam biçimleri ve yasal güvenceleri gibi konuların yasama sürecinde nasıl temsil edildiği analiz edilmiştir. Nitel metodoloji içinde yer alan doküman incelemesi modeliyle yürütülen bu araştırmada, TBMM’nin resmî web sitesinden elde edilen 321 kanun teklifi betimsel ve içerik analizi teknikleriyle analiz edilmiştir. Ortaya çıkan bulgulara göre, öğretmenlerle ilgili tekliflerin büyük çoğunluğu “özlük hakları ve statü” ile “istihdam türleri ve kadro” temalarında yoğunlaşmaktadır. Özellikle ek gösterge, maaş artışı, kadroya geçiş, atama kolaylıkları gibi maddi ve yapısal talepler ön plana çıkarken; eğitimde hukuki denetim, erişim adaleti ve uluslararası iş birlikleri gibi daha bütüncül düzenlemelerin oldukça sınırlı kaldığı görülmektedir. Ayrıca tekliflerin büyük kısmının hükümsüz kaldığı, yasalaşma oranlarının ise oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, öğretmenlik mesleğine yönelik yasama faaliyetlerinde daha çok kısa vadeli taleplerin önceliklendirildiğini, mesleğin gelişimini önceleyen yapısal dönüşüm önerilerinin ise sınırlı düzeyde gündeme geldiğini göstermektedir.
Keywords : öğretmenlik mesleği, kanun teklifleri, mesleki haklar, eğitim politikaları

ORIGINAL ARTICLE URL