Feminist Teoride Cinsiyet-Toplumsal Cinsiyet Kavramları ve Eleştiriler

Authors : İlknur Meşe

Pages : 285-310

Doi:10.33708/ktc.1498355

View : 107 | Download : 119

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Toplumsal cinsiyet kavramı psikanalist J. Robert Stoller’ın 1968’de yazdığı “Sex and Gender” adlı kitabında cinsiyet ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi incelemesiyle feminist düşünürlerce benimsenmiş ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Toplumsal cinsiyet kavramı bedenlerin sadece biyolojik varlıklar olmadığını, toplumsal beklentiler ve roller tarafından şekillenen kültürel varlıklar olduğunu da gösterdi. Dolayısıyla toplumsal cinsiyet kavramı feministlerin eline, “biyoloji kaderdir” anlayışıyla birlikte ilerleyen cinsiyet eşitsizliklerine karşı meydan okuma fırsatı vermiştir. Bununla birlikte cinsiyet ile toplumsal cinsiyet ayrımında her ne kadar toplumsal cinsiyet, cinsiyetten bağımsızlaşmış olsa da cinsiyet kavramı fazlaca sorgulanmadan doğal ve biyolojik bir varsayım olarak kalmaya devam etmiştir. Feminist teoride bu iki kavrama yüklenen anlamlar birçok düşünür tarafından tartışılmıştır. Bazı feminist düşünürler bu ayrımın yeniden tanımlanmasını, bazılarıysa bu ayrımın tümüyle reddedilmesi ve yerini başka kavramlara bırakması gerektiğini iddia etmiştir. Bu makalede Joan W. Scott, Judith Butler, Moira Gatens ve Alison Stone’un görüşleri analiz edilerek, cinsiyet ve toplumsal cinsiyet tartışmasının ilerlediği güzergâh ortaya konulacaktır.
Keywords : Cinsiyet, toplumsal cinsiyet, Joan W. Scott, Judith Butler, Moira Gatens.

ORIGINAL ARTICLE URL