Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Gençlerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Farkındalığına Yönelik Nitel Bir Araştırma: Kocaeli Üniversitesi Örneği

Authors : Ecem Kartalkaya, Banu Küçüksaraç

Pages : 548-571

Doi:10.33708/ktc.1735245

View : 105 | Download : 130

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal cinsiyet eşitliği, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ’nın (SKA) temel hedeflerinden biri olarak, sosyal adaletin sağlanması ve kapsayıcı kalkınmanın gerçekleştirilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle üniversite gençliğinin bu konudaki farkındalık düzeyi, gelecekteki toplumsal yapıların dönüşüm potansiyelini ortaya koyması bakımından önem arz etmektedir. Türkiye\\\'de bu alanda yapılan çalışmaların büyük bir bölümü nicel yöntemlere dayansa da, bireysel algıların, kültürel kalıpların ve söylemlerin derinlemesine anlaşılmasına yönelik nitel araştırmalar sınırlıdır. Bu bağlamda, mevcut çalışma üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki farkındalık ve algılarını nitel bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi “üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısı nasıldır?” sorusu çerçevesinde şekillenmiştir. Bu doğrultuda, öğrencilerin cinsiyet, öğrenim alanı ve sosyoekonomik durum gibi değişkenlerle ilişkili olarak toplumsal cinsiyet eşitliğine dair algıları değerlendirilmiştir. Literatürdeki boşluk, nitel veriyle bireysel söylemlerin analizine daha az odaklanılmasıdır; bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurarak toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığını bireysel ifadeler düzeyinde anlamlandırmayı hedeflemektedir. Araştırma, Kocaeli Üniversitesi\\\'nin 19 fakültesinden seçilen 38 lisans öğrencisiyle yürütülmüş; veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler kullanılmıştır. Görüşmeler proje yürütücüsü tarafından gerçekleştirilmiş; verilerin içerik analizi süreci MAXQDA programı kullanılarak yürütülmüştür. Temalar “toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik farkındalık”, “kültürel-dini faktörler”, “çalışma yaşamında cinsiyet rolleri”, “eğitimde fırsat eşitliği”, “medyanın rolü”, ve “siyasette kadın temsili” başlıkları altında toplanmıştır. Elde edilen bulgular, öğrencilerin toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda genel olarak yüksek farkındalığa sahip olduğunu; ancak bu farkındalığın uygulamaya dönüşmesinde kültürel ve toplumsal engellerin etkili olduğunu göstermektedir. Katılımcılar eğitim ve medya aracılığıyla bilgilendiklerini belirtirken, ataerkil yapı ve geleneksel normların eşitliğin önündeki temel engeller olduğunu vurgulamıştır. Kadınların siyasette daha fazla yer alması gerektiği yönündeki görüşler yaygın olmakla birlikte, liyakat ilkesinin öncelenmesi gerektiğini düşünen katılımcılar da olmuştur. Bu çalışma, toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının yalnızca yasal düzenlemelerle değil, aynı zamanda kültürel dönüşüm ve eleştirel düşünme süreçleriyle desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir. Üniversitelerde farkındalık odaklı programlar geliştirilmesi ve genç bireylerin eşitlikçi değerlerle donatılması, sürdürülebilir bir toplumsal dönüşüm için hayati öneme sahiptir.
Keywords : Sürdürülebilir Kalkınma, Toplumsal Cinsiyet, Üniversite Öğrencileri, Kocaeli Üniversitesi

ORIGINAL ARTICLE URL