Van Yöresine Ait Hikâyeli Türkülerin Psikanalitik Halk Bilimi Kuramıyla İncelenmesi

Authors : Songül Çakmak

Pages : 208-230

Doi:10.46250/kulturder.1773139

View : 98 | Download : 301

Publication Date : 2025-12-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Van yöresine ait hikâyeli türküleri psikanalitik halkbilimi kuramı çerçevesinde incelemektedir. Freud’un bireysel bilinçdışı ve bastırılmış arzulara, Jung’un ise kolektif bilinçdışı ve arketiplere dayalı kuramları araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Rüya kuramları üzerinden yapılan değerlendirmelerle bu yaklaşımların türkülere uygulanabilirliği gösterilmiş ve iki kuramcının farklılaştığı noktalar tartışılmıştır. Araştırmada durum çalışması ve kültürel analiz modeli benimsenmiş; doküman analizi, gözlem ve derinlemesine görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Türküler, tematik içerik ve psikanalitik söylem analiziyle değerlendirilmiş, Freud’un yaklaşımıyla psikodinamik unsurlar (travma, bastırma, iç çatışma) ve Jung’un kuramıyla kolektif bilinçdışı, arketipler ve toplumsal bellek öne çıkarılmıştır. Bulgular, hikâyeli türkülerin yalnızca bireysel psikolojik süreçleri değil, aynı zamanda toplumsal travmaları, yas pratiklerini ve kimlik inşasını güçlü bir şekilde yansıttığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle Van yöresindeki hikâyeli türküler, estetik bir ifade biçiminin ötesinde, kolektif bilinçdışının, kültürel belleğin ve toplumsal direncin taşıyıcısı konumundadır. Dolayısıyla bu türküler, halk psikolojisini ve toplumsal yapıyı anlamada vazgeçilmez birer kültürel belge niteliği taşımaktadır.
Keywords : halk bilimi, psikanaliz, hikâyeli türkü, Freud, kolektif bilinçdışı

ORIGINAL ARTICLE URL