Ekolojik Mitoloji Bağlamında Tunceli Efsaneleri
Authors : Muhammet Faruk Ekici
Pages : 153-175
Doi:10.46250/kulturder.1802633
View : 278 | Download : 403
Publication Date : 2025-12-10
Article Type : Research Paper
Abstract :Türk mitolojisi ve folkloru, çevre bilinci oluşturmada önemli bir rol oynamakla beraber doğa ile uyumlu bir yaşamı destekleyen ekolojik bir bakış açısına sahiptir. Bu çerçevede, geleneksel ekolojik bilgiyi taşıyan Tunceli efsaneleri, doğanın korunmasına dair güçlü bir kültürel bilinç oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı, Tunceli efsanelerinde yer alan bu geleneksel ekolojik bilginin modern ekolojik söylemlerle nasıl kesiştiğini ve ekolojik farkındalık oluşturmadaki rolünü analiz etmektir. Araştırmanın kapsamını, Munzur Baba, Düzgün Baba, Ana Fatma ve Bağın Kalesi efsaneleri ile bu efsanelerde öne çıkan su kaynaklarının kutsallığı, dağ ve orman kültü, hayvan hakları ve tarımsal sürdürülebilirlik gibi ekolojik unsurlar oluşturmaktadır. Araştırmada nitel veri analizi yöntemi benimsenmiş olup efsaneler, ekofolklor çerçevesinde içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda, Tunceli efsanelerinin yalnızca dinî veya kültürel anlatılar olmadığı, aynı zamanda su, dağ ve hayvanlar gibi doğal unsurları kutsayarak bu mekânlar için kültürel bir koruma bilinci oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu anlatıların, bölge halkının çevreyle uyumlu yaşamını teşvik eden ve modern çevre politikalarına zemin oluşturabilecek güçlü bir ekolojik hafıza taşıdığı sonucuna varılmıştır.Keywords : mitoloji, ekoloji, Tunceli efsaneleri, ekofolklor, doğa hafızası
ORIGINAL ARTICLE URL