Statistical machine translation implementation and performance tests between Kyrgyz and Turkish Languages

Authors : N TAYİROVA, M Tekerek, U Brimkulov

Pages : 59-68

View : 48 | Download : 9

Publication Date : 2015-10-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bilgisayarlı çeviri, doğal diller arası metin çevirmede kullanılan farklı yöntem ve yazılımları araştırmayı amaçlayan bilgisayarlı dilbilim alt alanıdır. Bilgisayarlı çeviri araçlarının yüksek seviyede sözdizimsel ve anlambilimsel analiz sağlayamamasına rağmen; gelişmiş bilgisayarlı yöntemler uygulanarak yaygın kullanılan diller arası çeviride nispeten kabul edilebilir sonuçlara ulaşılmıştır. Son yıllarda, bilgisayarlı çeviride, büyük veri üzerinde istatistiksel analizle kendi kendini eğitebilen yöntemler geliştirilmiştir. Türkçe dil ailesi üzerine yapılan bilgisayarlı çeviri araştırmalarında, doğal dillerin kurallı yapısı çözümlenerek kural tabanlı yöntemlerin uygulandığı, ancak yaygın olarak araştırılan İstatistiksel Bilgisayarlı Çeviri yöntemlerinin ise sınırlı sayıda ve kısmen uygulandığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi arasında N-GRAM Tabanlı ve İfade Tabanlı İBÇ sistemlerini uygulamak ve sınırlı paralel korpus üzerinde eğitilen İstatistiksel Bilgisayarlı Çeviri sistemlerinin başarımını çeviri örnekleri üzerinde test etmek ve incelemektir. Sonuçta her iki sistemin çeviri kalitesi BLEU değerlendirme yöntemi ile puanlanmıştır. Değerlendirmeye göre, Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi arasında çeviri kalitesi ortalama 0.1 değerinde elde edilmiştir. Çevrisi hiç bulunmayan, ya da insan çevirisine göre uyumsuz durumlar da gözlemlenmiştir. Daha yüksek çeviri kalitesine ulaşma ve sistemler geliştirme amacıyla çeşitli öneriler sunulmuştur
Keywords : N GRAM, istatistiksel bilgisayarlı çeviri, dil modeli, çeviri modeli, kod çözme, kortej

ORIGINAL ARTICLE URL