Muhasebede İhtiyatlılık Düzeyinin Bankalar Üzerindeki Etkisi

Riske karşı temkinli davranılması, olabileceğin en kötüsüne göre bir davranış şekli belirlenmesi anlamına gelen tutuculuk kavramı; “koşullu” ve “koşulsuz” şeklinde ikiye ayrılarak incelenmektedir. Bu ayrım; bir koşul ortaya çıktığında riske karşı önlem alma ya da en başından herhangi bir koşul ortada yokken tutucu bir tavır sergileme şeklinde özetlenebilir. Doğaldır ki koşullu ve koşulsuz tutuculuk içeren finansal davranış şekilleri finansal tabloları farklı şekilde etkileyecek; raporların farklılaşmasına yol açacaktır. Yapılan araştırmalarda muhasebe sürecinde tutucu davranış sergilenmesinin tarafsızlık ve gerçeğe uygun sunum ilkesine aykırı davranılmasına sebep olduğu yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Ancak bunun yanında güvenilir bilgi sunmak için söz konusu ilkeye ihtiyaç bulunduğu yönünde de tartışmalar yaşanmaktadır. Bu noktadan hareketle, Borsa İstanbul’da işlem gören bankaların koşulsuz tutuculuk düzeyleri ölçülmüş ve bu düzeyin risk alma düzeylerini etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda bankaların tutuculuk düzeyleri ile sermaye yeterlilik oranları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ancak aynı ilişkinin bankaların kredi ve mevduat oranı ile koşulsuz tutuculuk düzeyi arasında olmadığı görülmüştür.