1930’lar Türkiye’sinde Bilecik’te ve Uşak’ta Yaşanan Sosyal Vakaların Örnekler Üzerinden Değerlendirilmesi

Bu çalışmada Türkiye’nin erken zamanlarında Bilecik’te ve Uşak’ta yaşanan toplumsal vakalardan, bulundukları ildeki mahkemelere yansıması sonucu tespit edilebilenlerin incelenmesi yapılmıştır. 1931-1940 yılları arasında bahsi geçen illerde görülen vakaların; ameliyatla erkek olma, eşlerin ayrılması sonucu eşyaların iadesi, gaipliğin tespiti, iflas sonucu alacakların temini, ihtida, ispat-ı rüşt, işlenen suç sebebiyle yaş büyütme, malullük sebebiyle tazminat, nüfusta ebeveyn kaydının düzeltilmesi, nüfus kaydının tashihi gibi oldukça dikkat çekici konuları içerdiği anlaşılmıştır. Günümüzdeki davaların benzerlerinin yaklaşık yüz sene önce de görülmesinden, zamanın farklı olmasına rağmen insan unsurunun ortaklığı sebebiyle yaşananların da birbirlerine benzediği sonucuna ulaşılmaktadır. Bununla birlikte Türkiye’nin, yaklaşık altı yüz yıl varlığını devam ettirmiş Osmanlı Devleti sonrası ortak coğrafyada kurulması sebebiyle Osmanlı toplum yapısının, miras olarak Türkiye toplum yapısına devredildiği gerçeği de anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, iki farklı devlet olmasına rağmen halkının keskin çizgilerle birbirlerinden ayrılmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Bu çalışmada temel kaynak olarak kullanılan belgelerin ilk kez değerlendirilmesi bu makaleye özgünlük katmaktadır.