Evaluation of Value Capture Strategies for Public Private Partnership Projects in Railway System Projects to be Built in Istanbul City

Şehir içi raylı sistem hatları için; planlanma, yapım ve işletme gibi tüm aşamalarda birçok kaynak ihtiyacı bulunmaktadır. Büyük bütçeli ve inşaatı ihtisas gerektiren bu yapıların finansmanında, sadece devlet kaynakları kullanımı değil birçok kamu özel işbirliği modelinin de hayata geçirilmesi mümkün görülmektedir. Alternatif finansman olarak adlandırılabilecek bu yöntem, yatırım ihalelerinin gerçekleştirilmesinde önemli katkı sağlayacağı gibi, yatırımların hızlı bir şekilde hizmete alınması / sonuçlandırılmasında da katkı sağlayacaktır. Bu model dünyada birçok kez denenmiş ve göreceli olarak hafif metro yatırımı olarak isimlendirilebilecek metro türlerinde insert ignore into journalissuearticles values(teleferik, hafif metro, havaray, cadde tramvayı); daha başarılı olacağı değerlendirilmiştir. Alternatif finansmanı istenen raylı sistem hatları için, fizibilite  raporlarında gelir kalemlerinin çeşitliliğin artırılması uygun olacaktır. Bu kapsamda yolculuk gelirlerinin yanında, Gayrimenkul Değer Vergisi, Vergi Artış Yoluyla Finansman insert ignore into journalissuearticles values(Tax Increment Financing);, Şerefiyeler ve Gayrimenkul Geliştirme Ortaklığı  gibi yöntemler ile gelir sağlanabilecektir. Özellikle, raylı sistem  yatırımları metropol şehirlerde emlak fiyatlarını doğrudan etkilemektedir. Raylı sistem yatırımı yapılan alanlarda gayrimenkul fiyatları artmakta ve bu durum inşaat firmaları tarafından doğrudan  bir pazarlama aracı olarak kullanılmaktadır. Diğer taraftan istasyon  yapılarının kamu alanı dışında inşa edilmesi zorunluluğu olduğu  durumlarda proje için kamulaştırma maliyeti oluşturmakta, finansman ihtiyacı artmaktadır.  Kamu-Özel İşbirliği Projesi insert ignore into journalissuearticles values(PPP); olarak yapılan ulaştırma yatırım  projeleri için, yolcu gelirleri dışındaki değer artış stratejilerinin kullanılması finansmanın sağlanması açısından faydalı olacaktır. Kullanılacak Değer Yakalama Stratejileri’nin insert ignore into journalissuearticles values(VCS); belirlenmesinde  ise, projenin demografik ve coğrafi özellikler belirleyici olacaktır.  Bu proje kapsamında; İstanbul’da yapılacak raylı sistem projelerinde uzman görüşü ile Analitik Hiyerarşi Süreci insert ignore into journalissuearticles values(AHP); kullanılarak, PPP modellerinde VCS stratejileri değerlendirilmiştir.