Mankurts of Abish and Aitmatov: Destruction of National Identity or Loss of Sanity?

Authors : Orhan SÖYLEMEZ, Ömer Faruk ATEŞ

Pages : 365-381

Doi:10.16985/mtad.1008089

View : 95 | Download : 10

Publication Date : 2022-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Karşılaştırmalı edebiyat, farklı eserler arasındaki karşılıklı etkileşimleri, benzerlik ve farklılıkları mukayeseli olarak inceleyen bir disiplindir. Türk dünyası edebiyatları kapsamında incelenen eserlere bu disiplinden hareketle karşılaştırmalı olarak bakmak, belli dönemlerde ortaya çıkan ortak eğilimleri tespit etmek ve bu eğilimleri dönemin şartlarıyla ilişkilendirerek sağlıklı hükümlere ulaşmak açısından önemlidir. 1960’lı yıllardan itibaren sosyalist realizm baskısındaki kısmi gevşemeden yararlanan Türk dünyası yazarları, efsane ve destan gibi sözlü kültürle aktarılan anlatılara yönelerek bunları modern türlere adapte etmiştir. Abiş Kekilbayulı ve Cengiz Aytmatov’un mankurtlaştırmayla ilgili sözlü halk anlatılarını kendi eserlerinde yeniden yorumlayarak kullanması bu açıdan dikkate değerdir. Her iki yazar da mankurtlaştırma uygulamasının yapılış biçimini birbirine benzer şekilde anlatsa da bu konunun edebî eserin estetik bütünlüğü içerisindeki konumu ve kurgulanma biçiminde bazı farklılıklar vardır. Bu durum, yazarların okuyucuya mesaj verirken farklı noktaları vurgulamak istemesinin bir sonucudur. Bu çalışmada “Küy” povesti ve Gün Olur Asra Bedel romanındaki mankurtluk anlatılarına karşılaştırmalı olarak bakılacak ve iki eser arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konacaktır. Böylece aynı malzemenin, vurgulanmak istenen mesaja uygun olacak şekilde nasıl farklı kurgulandığı da incelenecektir.
Keywords : Karşılaştırmalı edebiyat, Abiş Kekilbayulı, Küy, Cengiz Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel, mankurt

ORIGINAL ARTICLE URL