Temel Coğrafi Kavramların Öğretiminde Etimolojik Yaklaşım

Authors : Yusuf Mert Üstün, Mehmet Ünlü

Pages : 81-105

Doi:10.15285/maruaebd.1636294

View : 184 | Download : 167

Publication Date : 2025-07-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Öğrencilerin zihinlerinde doğrudan anlamlı bir çağrışım oluşturamayan kavramların öğrenilmesi ve uzun zamanlar hatırlanabilmesi güçleşmektedir. Coğrafya eğitiminde de pek çok yabancı dil menşeili terim bulunmaktadır. Kelime kökenlerinin ve kavramların tarihsel süreçteki anlamsal yolcuğunun bir bütünlük halinde ele alınarak analiz edildiği etimolojik kavram öğretim yaklaşımı kavram öğretimi konusunda yararlı olabilecek bir metot olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada coğrafi terimlerin öğretiminde etkili ve kalıcı olan etimolojik kavram öğrenme yaklaşımını tanıtmak ve örnekler üzerinden seçili coğrafi terimleri keşfetmek amaçlanmıştır. Bu amaçla temel kavramların açıklanması tercih edilmiştir. Bu tercihten hareketle ortaöğretim düzeyinde coğrafyaya giriş konularından olan coğrafyaya yardımcı bilim dalları analiz edilmek üzere seçilmiştir. Coğrafyanın bölümlerinden etimolojik tahlili yapılacak olanlar seçilirken yabancı kökenli veya gündelik Türkçeye yerleşmemiş isimlere sahip olan jeomorfoloji, hidrografya veya klimatoloji gibi temel kavramlara öncelik verilmiştir. Kavramlar öncelikle kısaca tanımlanmış ardından kelimeler etimolojik olarak analiz edilmiştir. Analizlerin yazımı sırasında etimoloji konusundaki İngilizce ve Türkçe çevrim içi başucu kaynak eserlerden yararlanılmıştır. Farklı kaynaklardan çapraz okumalar yapılarak elde edilen veriler, gerek yazılı gerekse görsel olarak açıklanmıştır. Araştırma, etimoloji kullanarak coğrafi kavramların sistematik bir biçimde öğrenilmesi konusunda giriş mahiyetinde bir çalışma olup yapılacak araştırmaların söz konusu alanın daha da derinlemesine incelenmesi, farklı kavramların ele alınması ve özellikle ortaöğretimdeki öğrencilerin etimolojik yaklaşımla coğrafi kavram öğrenimdeki performansları, görüşleri ve güdülenmelerinin incelenmesini önermektedir.
Keywords : Coğrafya, Kavram Öğretimi, Etimoloji, Etimolojik Kavram Öğretme Yaklaşımı, Temel kavramlar

ORIGINAL ARTICLE URL