BELÇİKA HUKUKUNDA GERÇEK KİŞİLERİN ADININ BELİRLENMESİ VE DEĞİŞTİRİLMESİNE UYGULANACAK HUKUK VE TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN BAZI ÖNERİLER

Authors : Esra Tekin

Pages : 315-342

Doi:10.54704/akdhfd.1800986

View : 46 | Download : 165

Publication Date : 2026-01-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda, uluslararası etkileşimlerin artması, göç, insan haklarıyla ilgili özel gereklilikler ve Avrupa entegrasyonu ile birlikte, milletlerarası özel hukuk büyük ölçüde evrilmiştir. Bu sebeple, Avrupa Birliği’ne üye devletlerin milletlerarası özel hukuka ilişkin kuralları uyumlaştırılmıştır. Ancak kişiyi toplumda temsil eden ad, bu uyumlaştırmanın dışında bırakılmıştır. Gerçekten de ne 1259/2010 sayılı ve 20 Aralık 2010 tarihli Boşanma ve Ayrılığa Uygulanacak Hukuk Alanında Güçlendirilmiş İşbirliğinin Uygulanmasına İlişkin Avrupa Birliği Konsey Tüzüğü (Roma III Tüzüğü) ne de 2019/1111 sayılı ve 25 Haziran 2019 tarihli Evlilik Konularında ve Ebeveyn Sorumluluğuna İlişkin Konularda Yetki, Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Uluslararası Çocuk Kaçırmaya İlişkin (yeniden düzenlenmiş) Avrupa Birliği Konsey Tüzüğü (Brüksel IIter Tüzüğü) ada ilişkin bir kural ihtiva etmemektedir. Dolayısıyla şahsî statüye ait olan bu konu üye devletlerin millî mevzuatlarına bırakılmıştır. Kişilerin adının, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Anlaşma (TFUE) kapsamında kişilerin serbest dolaşımı hakkını (m. 45) yakından ilgilendiriyor olması ada ilişkin hususların Avrupa Birliği Adalet Divanı’na ön sorun olarak gelmesine neden olmuştur. Belçika’nın da bu kapsamda Avrupa Birliği Adalet Divanı’na (ABAD) sıklıkla danışan ülkelerden olması, 2017 yılında Belçika Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu’nun ada ilişkin bazı hükümlerinin Belçika yasa koyucusu tarafından değiştirilmesine neden olmuştur. Bu değişikliklerin en önemlisi adın belirlenmesinde birden fazla tâbiiyeti olan Belçika vatandaşlarına irade muhtariyeti imkânı sağlanmış olmasıdır. Türk milletlerarası özel hukukunda ise gerçek kişilerin adını düzenleyen özel bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla kişilerin adının belirlenmesi veya değiştirilmesi hususlarına bu işleme sebep olan hukukî işlem veya ilişkiye uygulanacak hukuk tatbik edilmektedir. Bir diğer ifadeyle gerçek kişilerin adına uygulanacak hukuk örneğin, evlat edinme işlemi söz konusuysa evlat edinme statüsüne, evlenme söz konusuysa evliliğin hüküm ve sonuçlarına tabi olacaktır. Bu kapsamda çalışmamızın amacı, Belçika milletlerarası özel hukukunda adın belirlenmesi ve değişikliğine uygulanacak hukukun güncel gelişmeler ve yargı kararları ışığında ele alınmasının yanı sıra Türk milletlerarası özel hukukunda ada uygulanacak hukukun değerlendirilmesidir.
Keywords : Gerçek kişilerin adına uygulanacak hukuk, Türk milletlerarası özel hukuku, İrade Muhtariyeti, Belçika Milletlerarası özel hukuku, kişilerin serbest dolaşım hakkı

ORIGINAL ARTICLE URL