ALMAN YARGISININ EŞİT İŞE EŞİT ÜCRET İLKESİ İHLALİNİN İSPATINA GÜNCEL YAKLAŞIMI

Authors : Ercan Uzun
Pages : 1107-1136
Doi:10.54704/akdhfd.1784185
View : 148 | Download : 133
Publication Date : 2025-12-26
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışmamızda eşit işe eşit ücret ilkesi kapsamında cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığının ispatı konusu Alman hukukundaki durumu bağlamında incelenecektir. İnceleme esnasında güncel olması ve önemli tespitleri bulunması nedeniyle pek çok eyalet mahkemesi ve federal mahkeme kararı da yer bulacaktır. Eşit veya eşit değerde iş yapan kadın ve erkek işçi arasında ücret farkı bulunması halinde cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığının varlığını doğrudan kabul eden mahkeme kararları olduğu gibi ispat yükünün işverene çevrilmesi için somut durumu yeterli saymayan mahkeme kararları da bulunmaktadır. Ücret farkının cinsiyet nedenselliği ile yeterli ölçüde ortaya koyulması, Alman Genel Eşit Muamele Yasası’nın (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz - AGG) da aradığı ispat ölçüsüdür. Hem uluslararası belgelerde hem de ulusal hukuklarda da yer alan eşit işe eşit ücret ilkesinin temelinde cinsiyet ayrımcılığıyla mücadele bulunmaktadır. Bu argümanın nedeni günümüze kadar olan süreçte dahi aynı cinsiyete sahip işçiler arasında gerçekleşen eşitliğe aykırı ücret uygulamalarına karşı bu ilkeye başvurulsa da yaptırımlarından yararlanılamamasından kaynaklanmaktadır. Eşit Muamele Yasası § 7’nin her türlü eşitliğe aykırı muameleyi değil de yalnızca §1’de sayılan nedenlerle yaratılan eşitsizlikleri kapsamına alması da bu yorumu desteklemektedir. Hukukumuzda olduğu gibi Alman hukukunda da ayrımcılık iddiasında bulunan işçinin, ispat yükü üzerinde olmaktadır. İşçi tarafından yasa koyucunun aradığı ölçüde ispatın yerine getirilmesi halinde ispat yükü yer değiştirerek ayrımın bulunmadığı veya haklı nedenlerin bulunduğunu ispatlamakla yükümlü taraf işveren olacaktır. Eşit işe eşit ücret ilkesine aykırılıklarda işçinin temelde iki hususu ispatlaması gerekmektedir: Eşit veya eşit değerde iş yaptığını ortaya koyması ve devamında da var olan ücret farkının cinsiyet nedeniyle gerçekleştirildiğini kanıtlaması gerekecektir.
Keywords : Eşit İş, Eşit Değerde İş, Cinsiyet Ayrımcılığı, Medyan Ücret, Ücret Şeffaflığı.

ORIGINAL ARTICLE URL