ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI DOĞRULTUSUNDA MOBBİNG (İŞYERİNDE PSİKOLOJİK TACİZ) OLGUSU

Authors : Ahmet Mert Duygun

Pages : 771-796

Doi:10.54704/akdhfd.1803606

View : 144 | Download : 500

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışanların manevi varlığına yönelen saldırıların başında gelen ve kısaca işyerinde psikolojik taciz olarak bilinen mobbing olgusu, işbu konuya ilişkin sosyal farkındalığın da artmasıyla son yıllarda hukuk düzeni tarafından düzenlenmekte ve bu doğrultuda da birçok akademik çalışma ve yargı kararına konu olmaktadır. Çalışmada öncelikle farklı hukuki düzenlemeler ve öğretideki görüşler ekseninde çeşitli mobbing tanımlarına yer verilerek kavramsal bir bütünlük ortaya konmaya çalışılmış, ardından Anayasa Mahkemesinin “mobbing” olgusuna yönelik geliştirmiş olduğu içtihadı incelenmiştir. Bu tanımlamaların yapılmasının ardından Türk hukukunda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununun mobbing olgusuna ilişkin hükümleri değerlendirilmiştir. Anayasa yargısı bakımından ise incelenmesi gereken husus, temel hak ve özgürlüklerdir. “Mobbing” teşkil eden işlem ve eylemlerin farklı birçok temel hak ve özgürlüğü ihlal ettiği ortadadır. Bu işlem ve eylemler son yıllarda bireysel başvuru yoluyla anayasa yargısının da önüne gelmekte ve bu başvuruların sonucunda anayasa yargısı mobbing vakalarına ilişkin önemli bir içtihat oluşturmaktadır. İşbu çalışmada gerek bu içtihat gerekse de bu içtihat doğrultusunda devletin başta yasal altyapı oluşturma yükümlülüğü olmak üzere işyerinde psikolojik tacizle mücadelede pozitif yükümlülüğü ele alınacaktır. Anayasanın 17. maddesinde düzenlenen maddi-manevi varlığın geliştirilmesi hakkı ve işkence yasağı, devletin pozitif yükümlülüğü bağlamında önemli bir çıkış noktası oluşturmaktadır. Aynı zamanda eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı da “mobbing” bağlamında ihlal iddialarının temelini oluşturabilmektedir. Bu kapsamda çalışmada öncelikle Anayasa Mahkemesinin erken dönem içtihadında yer alan konuya ilişkin kabul edilemezlik kararları daha sonra da “mobbing” başvuruları sonucunda verdiği ihlal kararları aktarılacak; konuya ilişkin yasal bir düzenleme yapma hususundaki devletin anayasal yükümlülüğü karşılaştırmalı bir perspektifle ele alınacaktır.
Keywords : Psikolojik taciz, bireysel başvuru, kötü muamele, pozitif yükümlülük, ayrımcılık yasağı.

ORIGINAL ARTICLE URL