Antik İzlerden Modern Sofralara: Aizanoi Örneğinde Kültürel Miras ve Tasarım İlişkisi

Authors : Aysun Erzincan, Demet Hancı, Erol Türkmen, Melisa Çiçek, Kübra As, Levent Mercin

Pages : 340-366

Doi:10.46641/medeniyetsanat.1803297

View : 48 | Download : 111

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesinde yer alan Aizanoi Antik Kenti, Roma döneminden günümüze ulaşan Anadolu kültürel mirasının önemli bir merkezidir. Bu yapılar yalnızca arkeolojik değer taşımamakta; aynı zamanda günümüz tasarım disiplinleri için estetik, işlevsel ve kimliksel açıdan güçlü referanslar sunmaktadır. Kültürel mirasın yapay zekâ araçları ile çağdaş tasarım ürünlerine aktarılması hem kültürel sürdürülebilirlik hem de endüstriyel tasarımda farklılaşma açısından önemli bir araştırma alanı olarak görülmektedir. Dolayısı ile bu çalışmanın temel amacı, Aizanoi Antik Kenti’nin mimari ve kültürel ögelerinden esinlenerek geliştirilen stoneware setlerin akademik, endüstriyel ve sanatsal bağlamda incelemektir. Ayrıca bu stoneware setlerin kültürel mirasın modern sofra ürünlerine aktarımındaki rolünü ortaya koymak ve yapay zekâ araçlarından destek alarak özgün ürünler tasarlamak da hedeflenmiştir. Araştırmada betimsel analiz yöntemi kullanılmış, beş ayrı set (Amfi Tiyatro, Penkalas Köprüleri, Zeus Tapınağı ve Kutsal Alan, Mozaikli Hamam, Sütunlu Cadde) incelenmiştir. Her stoneware set üç boyutta değerlendirilmiştir: Buna göre akademik bağlam boyutunda yapıların tarihsel, arkeolojik ve kültürel özellikleri; endüstriyel bağlam boyutunda tasarlanan ürünlerin fonksiyonellik, kimlik ve marka değeri üzerinden tasarıma katkıları ve son olarak sanatsal bağlam boyutunda renk, form ve doku öğelerinin modern tasarımla ilişkisi ele alınmıştır. İnceleme, metin çözümlemesi yoluyla yapılmış; ürünlerin tarihsel kaynaklarla kurduğu bağ ve kullanıcıya sunduğu deneyim ön plana çıkarılmıştır. Bu çalışma, kültürel mirasın yalnızca korunacak bir değer değil, aynı zamanda çağdaş tasarım için üretken bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır. Akademik açıdan bu ürünler, Roma döneminin şehircilik, mimari ve toplumsal düzen anlayışının günümüzde yeniden yorumlanmasını sağladığı söylenebilir. Endüstriyel açıdan, markalara farklılaşma ve kültürel sürdürülebilirlik imkânı verdiği de ifade edilebilir. Sanatsal açıdan ise geçmişin estetiğini modern sofralarda yeniden inşa edebileceği belirtilebilir.
Keywords : Aizanoi, Stoneware, Sofra seramiği, Dekor tasarımı, Yapay Zekâ

ORIGINAL ARTICLE URL