Yapay Zekâ Modellerinde Cinsiyet Ön Yargıları: ChatGPT ve Copilot Üzerine Nicel Bir İnceleme

Authors : Şule Yenigün Altın, Hacer Taşdelen

Pages : 310-331

Doi:10.31123/akil.1629516

View : 206 | Download : 107

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, günümüzde sağlıktan istihdama kadar çok çeşitli alanlarda kullanılan üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının, bilgi üretirken cinsiyet konusunda ön yargılı bir tutum sergileyip sergilemediğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak görsel üretme özellikleriyle de öne çıkan YZ araçlarından ChatGPT ve Copilot olarak belirlenmiştir. Bu YZ araçlarından on dokuz meslek ve yirmi olumlu kişilik özelliğinin görselinin istemi yapılarak, üretilen meslek ve kişilik özelliklerinin görsellerinin en çok hangi cinsiyet ile ilişkilendirildiği analiz edilmiştir. Verilerin analizi içerik analizi tekniği ile gerçekleştirilmiş ve görsellerin cinsiyetlere göre dağılımları incelenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgularda; erkek cinsiyetinin sorun çözen, teknik beceri gerektiren ve yüksek statü içeren mesleklerle ilişkilendirildiği, kadın cinsiyetinin ise sanat ve estetik yönü ağır basan az sayıda meslekle özdeşleştirildiği görülmüştür. Olumlu kişilik özellikleriyle ilgili bulgularda da benzer şekilde birçok özelliğin temsili erkek cinsiyetiyle ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak örneklemde yer alan YZ araçlarının erkek yanlı bir yaklaşımla çalıştığı ve ortaya koyduğu sonuçlarda erkek yanlı kabullerin yeniden üretimine katkı sunduğu anlaşılmıştır.
Keywords : Yapay Zekâ, Cinsiyet Ön Yargısı, İçerik Analizi, ChatGPT, Copilot

ORIGINAL ARTICLE URL