Din Haberciliğinde Dezenformasyon ve Doğrulama: Teyit.org ve AA Teyit Hattı'nın Karşılaştırmalı Analizi

Authors : Kurbani Geyik

Pages : 263-293

Doi:10.47951/mediad.1628133

View : 43 | Download : 16

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Medyada bilgi kirliliği ve çarpıtılmış haberlere sıklıkla rastlanmaktadır. Dezenformasyona en fazla başvurulan alanlardan biri de din haberciliğidir. Dini alanla ilgili kasıtlı üretilen yalan haberlerde dini aktörler, kurum ve kuruluşlar hedef alınarak yapılan dezenformasyon, toplumsal kutuplaşmaları körüklemekte ve dini inançlar üzerindeki tartışmaları derinleştirmektedir. Medya okuryazarlığının yeterince yaygın olmadığı ülkelerde, özellikle Türkiye bağlamında toplumsal kutuplaşmalara yol açabilen bu tür dezenformasyona karşı, haber doğrulama platformlarının faaliyetleri toplumsal barış ve sosyal uyumun devamı açısından kritik önem arz etmektedir. Çalışmada, Türkiye’de dezenformasyonla mücadele eden önemli platformlardan Teyit.org ve Anadolu Ajansı\\\'na bağlı AA Teyit Hattı’nın dinî iddialara yönelik doğruluk kontrol süreçleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İçerik analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada, iki platformda incelenen toplam 167 iddianın doğruluk kontrolü süreci analiz edilmiştir. Bulgular, her iki platformun da büyük ölçüde İslam dini ile ilgili iddialara odaklandığını ve “dini değerlerin politize edilmesi” ile “dini kurum ve aktörlerin hedef alınması” kategorilerinin en çok dezenformasyon içeren başlıklar olduğunu ortaya koymuştur. Teyit.org’un, AA Teyit Hattı’na göre azınlık dinleriyle ilgili iddialara daha fazla odaklandığı, dini dezenformasyona daha geniş bir perspektifle yaklaşma eğiliminde ve çabası içerisinde olduğu saptanmıştır. Çalışma, doğruluk kontrolü süreçlerinde farklı bakış açıları ve değerlendirme yöntemlerinin benimsemesinin, iddialarla ilgili değerlendirme sonuçlarına yansıyabildiğini ortaya koymuştur.
Keywords : Gazetecilik, Din Haberciliği, Teyit Platformları

ORIGINAL ARTICLE URL