ASMR Videolarında Dijital Maneviyat: Dini İçerik ve Sanal Kutsal Deneyimlerin Sosyolojik Analizi

Authors : Abdurrahman Yalçi
Pages : 649-674
Doi:10.47951/mediad.1779046
View : 84 | Download : 117
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışmamız, YouTube’daki ASMR videolarında dinî içeriklerin nasıl kurulduğunu ve hangi duyumsal-söylemsel stratejilerle dolaşıma girdiğini din sosyolojisi perspektifinden incelemektedir. Araştırmanın nitel tasarımı, dengeli bir örneklemle (n=40; İslami, Hristiyan, Hindu/Budist, New Age/Spiritüel) ve dört tema üzerinden yürütülmüştür: dua/tilavet, mantra/zikir, şifa/enerji ve ibadet ambiyansı. Ses ve görüntüden oluşan akış; başlık, açıklama, chapters ve etiketten oluşan paratekst ile anonim yorumların incelenmesi birlikte değerlendirilmiş; internet etnografisi ve duyusal etnografiden yararlanılmıştır. Bulgular, fısıltı, yakın mikrofon, yavaş tempo ve tekrarın oluşturduğu ortak estetik omurganın “mahrem eşlik” ve dijital eş-hazır bulunuş hissini ürettiğini; uyku, rahatlama, şifa gibi paratekst vaatlerinin yorum tanıklıklarıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. Kategoriler arası farklarda Hristiyanlıkta pastoral bakım dramaturjisi, İslam’da murattel benzeri yakın söyleyiş, Hindu/Budist ve New Age’de şarkı kaseleri ve iyileştirme söyleminin belirginliği öne çıkmaktadır. Şifa/enerji temasının erişimde baskınlaşması, medyatikleşme ve “banal din” çerçevesiyle, platform mantığı ve dijital mahremiyet dramaturjisiyle tutarlıdır. Çalışma, dijital ortamda duyusal dindarlığın tipolojisini ve terapötik dinselliğin yükselişini kavramsal olarak netleştirmektedir. Elde edilen tipoloji, dua/tilavet ile ibadet ambiyansının uzun akışlı eşlik sunduğunu; şifa/enerji kipinin kısa-orta süreli videolarda ölçeklendiğini göstermektedir. Bulgular, ev içi ritimlere gömülü “uzaktan eşlik” temelli bir ambiyans dindarlığının görünür kılındığını ve dinî dilin iyi oluş ekseninde yeniden çerçevelenerek kullanıcı-merkezli bir dijital dindarlık ekonomisine dönüştüğünü göstermektedir.
Keywords : Din Sosyolojisi, Din ve Medya, Dijital Din, Duyusal Dindarlık, ASMR

ORIGINAL ARTICLE URL