Erken çocuklukta öz-düzenleme ile ilgili araştırmaların betimsel analizi: Türkiye örneği

Authors : Asiye İvrendi, Özge Özcan, Ezgi Dülger Ceylan, Selcen Aydogan

Pages : 497-525

Doi:10.21764/maeuefd.1629257

View : 79 | Download : 42

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Betimsel analiz çalışması olarak tasarlanan bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2011-2023 tarihleri arasında erken çocuklukta öz-düzenleme becerileriyle ilgili araştırma makalelerinin, yüksek lisans tezlerinin ve doktora tezlerinin yayımlandığı yılı, amacı, yöntemi ve sonuçları açısından incelemektir. Bu amaçla araştırmacılar tarafından çalışmaya dâhil edilen çalışmaların özelliklerini kayıt altına almaya yönelik genel ve ayrıntılı olmak üzere iki adet veri kayıt formu oluşturulmuştur. Veriler, betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, bu araştırmaların 68 adedinin hakemli dergilerde yayımlanan makale, 117 adedinin yüksek lisans tezi ve 54 adedinin de doktora tezi olduğunu göstermektedir. İncelenen çalışmalarda en sık ilişki inceleme ve en az ölçek uyarlama/geliştirme amaçlanmıştır. Araştırmalarda en çok ilişkisel tarama desenini kullanılmıştır. Ölçme araçları açısından çocukların öz-düzenleme becerilerinin en sık yetişkin görüşlerine göre, ikinci olarak da performansa göre ölçüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen araştırmalarda, veri analiz tekniği açısından en sık korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaların sonuçlarına ilişkin bulgular, ilişki belirlemeyi amaçlayanların çoğunun öz-düzenlemenin çeşitli gelişim alanlarına ait becerilerle, cinsiyet, yaş gibi değişkenlerle ve yetişkin özellikleriyle ilişkili olduğunu ve çoğu müdahale programının öz-düzenleme becerilerini etkili bir şekilde desteklediğini göstermiştir.
Keywords : Erken çocuklukta öz-düzenleme, okul öncesinde öz-düzenleme, betimsel analiz, yürütücü işlevler

ORIGINAL ARTICLE URL