Üst düzey düşünme becerilerinin ölçümüne yönelik bağlam ve soru değerlendirme ölçeklerinin geliştirilmesi

Authors : Yılmaz Orhun Gürlük, Mediha Korkmaz, Tahsin Oğuz Başokçu
Pages : 59-73
Doi:10.21764/maeuefd.1525187
View : 123 | Download : 110
Publication Date : 2025-07-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Eğitimde üst düzey düşünme becerilerin ölçülmesinde ve değerlendirilmesinde modern eğitim anlayışı bağlamlara dayanmaktadır. Bu bağlamlar salt bilginin kullanılmasını değil transfer, analitik çözümleme, eleştirel düşünme gibi çeşitli üst düzey düşünme becerilerin de kullanılmasını gerektirmektedir. Öğrencilerin farklı bağlamlar arasında bilgi transferi yapması, bağlamdaki bilgiler üzerinde stratejiler geliştirerek analitik olarak çözümlemesi ve farklı çözüm alternatifleri geliştirebilmesi beklenmektedir. Üst düzey düşünme becerileri ölçen, açık, anlaşılır ve düzeye uygun bağlamlar kaliteli bağlamlar olarak değerlendirilirken, bu bağlam ile karşılıklı bağımlılık gösteren, bağlama uygun, açık ve anlaşılır sorular da kaliteli olarak değerlendirilmektedir. . Bu araştırma “Çevrimiçi Bilişsel Tanıya Dayalı İzleme Modelinin Üst Düzey Düşünme Becerilerine Etkisi” başlıklı 120K850 numaralı TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında yürütülmüş ve ilk yazarın doktora tez çalışmasından türetilmiş olup, uzmanların niceliksel olarak bağlam ve sorularını değerlendirebileceği ölçekler geliştirilmiştir. Bağlam kalitesini değerlendirme ölçeğinin Cronbach alfa değeri .81 olarak belirlenirken doğrulayıcı faktör analizinde uygun uyum indekslerine ulaşıldığı gözlenmiştir; χ2/sd = 2.58, RMSEA = .09, SRMR = .05, CFI = .99, GFI = 0.97. soru kalitesini değerlendirme ölçeğinin de Alfa değerinin .84 olduğu tespit edilirken uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlarda olduğu görülmüştür; χ2/sd = 4.49, RMSEA = 0.08, SRMR = .03, CFI = .99, GFI = .96. İki ölçek arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir; r = .57, p < .001.
Keywords : Üst Düzey Düşünme Becerileri, Eğitim, Bağlam ve Soru Kalitesi, Ölçek

ORIGINAL ARTICLE URL